YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/2819
KARAR NO : 2023/4251
KARAR TARİHİ : 28.09.2023
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1136 E., 2022/341 K.
KARAR : Başvurunun kabulü ile davacının aktif husumetinin bulunmaması sebebiyle davanın reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/830 E., 2019/488 K.
Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
Kararın, davalılardan … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile davacının aktif husumetinin bulunmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılardan … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde; murisi …’un 12.06.2012 tarihinde vefat ettiğini, murisin kredi kartı borçlarının, kredi borçlarının ve vergi borçlarının bulunduğunu, bunların tahsili amacıyla takip başlatıldığını ve murisin terekesinin aktifinin bulunmadığını belirterek mirasın hükmen reddini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalılardan … vekili, eldeki davada maddi gerçeğin ortaya çıkarılabilmesi için gerekli olan incelemelerin yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
2.Davalılardan … Başkanlığı vekili, davanın açılması için gerekli olan sürenin geçtiğini ve yargılama için gerekli araştırmanın yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
3.Davalı … vekili, davacının ıslah ile taraf değişikliği yapamayacağını, yargılama için gerekli araştırmaların yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.07.2019 tarihli ve 2018/830 Esas, 2019/488 Karar sayılı kararı ile davacı tarafa karşı devam eden icra takibinin olmadığı anlaşıldığından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalılardan … vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Müvekkilinin yargılamada taraf sıfatının kalmamasına rağmen 2.725,00 TL vekalet ücretinin tamamının taraflarına verilmesi gerektiğini,
2.Vekalet ücretinin eksik verildiğini, taraf sıfatının karara eklenmesini ve vekalet ücretinin tam verilmesi gerektiğini belirterek kararın bu yönde düzeltilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 21.02.2022 tarihli ve 2020/1136 Esas, 2022/341 Karar sayılı kararı ile davalı … vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.07.2019 tarih ve 2018/830 Esas, 2019/488 Karar sayılı kararının, 6100 Sayılı HMK’nın 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın, HMK’nın 114/(1)-d ve 115/(2). maddeleri gereğince davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararının 7. bendinde 5.100,00 TL’nin davacıdan alınarak davalılara verilmesine yönelik kurulan hükmün hukuka aykırı olduğunu belirterek bu kısmın düzeltilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 605. maddesi.
3. Değerlendirme
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Yasal ve atanmış mirasçılar, murisin terekesinden müteselsilen başka bir deyişle kendi malvarlıklarıyla sınırsız olarak sorumludurlar. Bu nedenle kanun koyucu, mirasçılara onların yararına olarak bu sorumluluklarını ortadan kaldırabilecek birtakım müesseseleri kanunda belirlemiş olup bunlardan biri 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’ndaki mirasın hükmen reddi (hükmi ret) müessesesidir. Kanun’un 605. maddesi, “(f.1) Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler. (f.2) Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının ölüm tarihindeki mevcut durum esas alınarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü vb. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı göz önünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi, mirasçının mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılardan … vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.