YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/3480
KARAR NO : 2011/144
KARAR TARİHİ : 20.01.2011
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Elatmanın Önlenmesi
… ile … aralarındaki elatmanın önlenmesi davasının yapılan yargılamasında mahkemenin görevsizliğine dair … Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 07.04.2010 gün ve …/139 sayılı hükmün …’ca incelenmesi davacı tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
KARAR
Davacı, dava dilekçesinde mevkii ve sınırları yazılı taşınmazın ortak miras bırakanlarından kaldığını, taksim edilmediğini, taşınmazdan yararlanmasına davalının engel olduğunu açıklayarak, miras payı oranında elatmanın önlenilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, uyuşmazlık konusu taşınmazın miras bırakandan kalmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, “davanın zilyetlik hükümlerine dayalı olarak açıldığı gerekçesiyle görevsizliğe, dosyanın kesinleşmesini takiben Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine” karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
TMK.nun 981 ve devamı maddelerinde, uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde henüz mülkiyet hakkı doğmamış zilyetliğin bulunması veya taşınmazın hukuki niteliği itibariyle zilyetlikle kazanıma elverişli olmadığı durumlarda, zilyet olunana müdahale edilmesi halinde zilyetliğin korunmasının istenebileceği düzenlenmiş bulunmaktadır. TMK.nun 683 ve devamı maddelerinde ise, tescili talep etme hakkı doğan zilyedin müdahale edene karşı elatmanın önlenilmesi davası açabileceği hükme bağlanmıştır. Buna göre sırf zilyetliğin korunması talebi ile TMK.nun 981 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan davalarda, dava konusu taşınmazın değerine bakılmaksızın HUMK.nun …/II-…. bendine göre Sulh Mahkemeleri görevli bulunduğu halde, TMK.nun 683. maddesine dayalı olarak açılan elatmanın önlenilmesi davalarında görevli mahkeme dava konusu taşınmazın değerine göre belirlenir. Somut olayda davacı, dava konusu taşınmazın öncesinde miras bırakanları Memet Alkan’ın imar ve ihya ile zilyetliğinde bulunduğu, 1981 yılında ölümü üzerine mirasçılarına intikal ettiği, davalı-mirasçının tasarrufuna engel olduğu iddiasıyla miras payı oranında elatmanın önlenilmesi isteğinde bulunmuştur. Dava dilekçesindeki bu açıklamalar karşısında dava TMK.nun 683. maddesine dayalı aynı haktan kaynaklanan elatmanın önlenilmesi isteğine ilişkin bulunmaktadır. HUMK.nun …. maddesinde, görev dava konusu olunan şeyin değerine göre belirlenmiş ise, görevli mahkemenin tespitinde davanın açıldığı tarihteki değerin esas alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu durumda iddia kapsamı, dava tarihi ve dava dilekçesinde belirtilen değer itibariyle uyuşmazlığın görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekir. Bu nedenle iddia ve savunma kapsamında taraflara delillerini sunmak üzere süre ve imkan tanınması, bildirildiği takdirde taraf delillerinin toplanarak değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir hüküm verilmesi gerekirken, hatalı nitelendirme ve gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile usul ve yasa hükümlerine uygun bulunmayan hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve …,… TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine ….01.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.