YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/11295
KARAR NO : 2013/18995
KARAR TARİHİ : 12.12.2013
MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : İstihkak
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz eden tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire’ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
Davacı üçüncü kişi şirket temsilcisi, … 1. İcra Müdürlüğü’nün 2008/10028 (yenileme ile 2010/26837) sayılı takip dosyasında yazılan talimat uyarınca, … İcra Müdürlüğü’nün 2012/1523 sayılı talimat dosyasında yapılan 01.06.2012 günlü hacze konu menkullerin davacı şirkete ait olduğunu, şirket ortağının şahsi borcu nedeni ile haciz yapılamayacağını, mahcuzların üçüncü kişi şirketin faaliyet alanı ile uyumlu makineler ve üretilmiş eşyalar olduğunu belirterek istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılmasına ve tazminata karar verilmesini istemiştir.
Davalı alacaklı, icra takibinin nafaka borcundan kaynaklandığını, dava konusu haczin ödeme emrinin de tebliğ edildiği, aynı zamanda borçlunun fiilen ev olarak kullandığı yerde yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece toplanan delillere göre: dava konusu haczin, davacı şirketin faaliyet adresinde yapıldığı, takip borçlusunun anılan şirketin hâkim ortağı olduğu, borcunu ödememek için üçüncü kişi şirketi paravan olarak kullandığı, mahcuzların borçluya ait olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. maddeleri uyarınca açtığı “istihkak” davası niteliğindedir.
Davacı şirket borcun doğum tarihinden iki yıl kadar önce kurulmuştur. Takip borçlusu da yine borcun doğum tarihinden yaklaşık iki yıl kadar önce davacı şirketin hâkim ortağı olmuştur.
Dava konusu haciz, davacı şirketin faaliyet adresinde yapılmış olmakla birlikte borçlu bu şirketin hâkim ortağıdır ve hacizde de hazır bulunmuştur.
İİK’nun 97/a maddesindeki mülkiyet karinesi borçlu, dolayısıyla alacaklı yararınadır.
Haczedilen eşyalar borçluya ait şahsi eşya niteliğinde olmadığı gibi, davacı üçüncü kişi şirketin faaliyet alanı ile uyumludur.
İcra takibine dayanak borç şahsi nitelikte olduğuna göre, ortağın borcu nedeni ile şirket malvarlığına gidilemeyecektir.
Ne var ki, hacze konu forklift bir iş makinesi olup, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili Yönetmelik uyarınca tescile tabi araçlardandır. Karıştırıcı tabir edilen eşyaların ise ayırt edici özellikleri belirli olmadığından iş makinesi olup olmadığı belirlenememektedir.
Mahkemece yapılması gereken iş keşif incelemesi ile hacizli forklift ve karıştırıcıların tüm ayırt edici özelliklerini, karıştırıcıların tescile tabi araçlardan olup olmadığını saptamak, bundan sonra ilgili Ticaret, Sanayi veya Ticaret ve Sanayi Odası’nda kimin adına hangi tarihten itibaren kayıtlı olduğunu belirlemek olmalıdır (2918 sayılı Kanun’un 22/c-2.maddesi). Şayet bunlar borçlu adına kayıtlı ise haciz geçerli kabul edilmelidir. Üçüncü kişi adına kayıtlı ise kimden hangi tarihte devraldığı hususlarına bakılmalı, borcun doğum tarihinden sonra borçludan devralınmışsa alacaklıdan mal kaçırmak için danışıklı hareket edilip edilmediği değerlendirilmeli, aksi halde davacı şirkete ait bu eşyaların haczedilmesinin mümkün olmadığı dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmelidir.
Belirtilen tüm bu hususlar dikkate alınmadan eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı biçimde karar verilmesi hatalı olmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı üçüncü kişi vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün İİK’nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK’nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK’nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 24,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 12.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.