YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/6024
KARAR NO : 2013/10287
KARAR TARİHİ : 01.07.2013

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : İstihkak

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz edenler tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire’ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü
K A R A R

Davacı (üçüncü kişi) vekili, … 14. İcra Müdürlüğü’nün 2012/2385 sayılı Takip dosyasında yapılan 02.07.2012 günlü hacze konu bir adet … taş yapıştırma makinesinin üçüncü kişi tarafından üretiminin yapıldığını, deneme ve geliştirme amacı ile haciz adresinde faaliyet gösteren Meliha Kesik’e ödünç verildiğini, seri üretime geçilmediği için seri numarasının olmadığını, yapımında kullanılan malzemelerin faturalarının ve demirbaş kaydının bulunduğunu belirterek istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılmasına ve tazminata karar verilmesini istemiştir.
Davalı (alacaklı) vekili, dava konusu haczin borçlu şirket yetkilisinin huzurunda yapıldığını, bu sırada borçluya ait evrakların ele geçtiğini,…isimli dava ve takip dışı şahsın mahcuzların kendisine ait olduğu iddiası ile açtığı istihkak davasının derdest olduğunu, üçüncü kişinin haciz adresi ile ilgisinin bulunmadığını, ariyet sözleşmesinin gerçek olmadığını, istihkak iddiasının kanıtlanamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalı (borçlu), usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara katılmadığı gibi cevap da vermemiştir.
Mahkemece toplanan delillere göre: “dava konusu haczin borçlu şirket yetkilisinin huzurunda yapıldığı, bu sırada borçluya ait evrakların ele geçtiği, davacı üçüncü kişinin istihkak iddiasını kanıtlayamadığı“ gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm, davacı üçüncü kişi vekili ve tazminat talebinin reddi yönünden de davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu hacze konu tüm eşyalarla ilgili olarak,…isimli şahıs … 2. İcra Hukuk Mahkemesi’nde 2012/469 Esas sayı üzerinden üçüncü kişi sıfatı ile istihkak davası açmış, Mahkemece verilen red kararı Dairemize ait 18.06.2013 tarih, 2013/6025 Esas sayılı ilamla onanmıştır. Dava konusu mahcuzu da kapsayan bu kararın kesinleşmesi, eldeki davada bekletici mesele yapılmalı, netice itibarı ile mahcuzun …’e ait olmadığı kesin hükümle belirlenirse bu kez işin esasına girilerek sunulan deliller ispat yükü açısından değerlendirilmelidir.
Haciz borçlu şirket yetkilisinin huzurunda yapılmış ve bu sırada borçluya ait çok sayıda evrak ele geçmiştir. İİK’nun 97/a maddesindeki mülkiyet karinesi borçlu, dolayısıyla alacaklı yararınadır. İspat yükü altında olan ve karinenin aksini her türlü delille kanıtlama olanağına sahip olan üçüncü kişi, mahcuzu kendilerinin ürettiğini ve deneme-geliştirme faaliyetleri kapsamında Meliha Kesik isimli şahsa ödünç olarak verdiklerini iddia etmekte, buna ilişkin fatura, sözleşme vb. delillere dayanmaktadır. Ne var ki sunulan sözleşmeye göre bir kullanım bedeli kararlaştırılmamıştır. Diğer yandan anılan şahıs borçlunun iki ortağından birisidir.
Bu koşullarda, öncelikle davacı üçüncü kişi ve davalı borçlu şirketlere ait ticaret sicil kayıtları ilk kuruluşlarından itibaren getirtilerek aralarında adres ya da ortakları itibarı ile organik bağ bulunup bulunmadığına bakılmalı, iki şirketin ticaret sicil kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile aralarında süregelen bir ticari ilişki olup olmadığı irdelenmeli, sonucuna göre borcun doğum tarihinden sonra alacaklıdan mal kaçırmak için danışıklı işlemler yapılıp yapılmadığı öncelikle ele alınıp değerlendirilmelidir. İki şirket arasında hiçbir bağ ya da süregelen bir ticari ilişki yoksa, yeni üretilmiş, üstelik değeri pek de düşük olmayan bir makinenin borçlu şirket ortağına ödünç olarak verilmesinin nedenleri üzerinde durulmalıdır.
Muvazaanın bulunmadığı sonucuna varılırsa, bu kez üçüncü kişinin sunduğu ve makinenin yapımında kullanıldığı iddia edilen ara malzemelere ilişkin faturaların gerçekliği, bunların mahcuza uygunluğu konuları keşif ve bilirkişi incelemeleri ile tespit edilmeli, bu sırada alıcı ve satıcı firmaların ticari kayıtlarına, ödeme vb. hususlara da bakılmalı, sunulan deliller istihkak iddiasını kanıtlamaya elverişli görülürse dava kabul edilmelidir.
Belirtilen tüm bu hususlar dikkate alınmadan eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı biçimde karar verilmesi hatalı olmuştur.
Kabule göre de; teminat karşılığında takibin taliki yönünde verilen 11.07.2012 tarihli ara karar geçerliliğini sürdürdüğüne ve teminat da yattığına göre İİK’nun 97/13. maddesi uyarınca alacaklı lehine tazminata hükmedilmesi için aranan koşulların gerçekleştiğinin dikkate alınmaması hatalı olmuştur.
Açıklanan nedenlerle davacı üçüncü kişi vekili ile davalı alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, taraflarca HUMK’nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK’nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 24,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene ayrı ayrı iadesine
01.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.