YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/13934
KARAR NO : 2016/13078
KARAR TARİHİ : 04.10.2016

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

… ve … ile … ve … aralarındaki muhdesatın tespiti davasının kabulüne dair …. Asliye Hukuk Mahkemesi’nden verilen 30.03.2015 gün ve 35/198 sayılı hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtay’ca incelenmesi davalı … vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 07.06.2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü taraflar kimse gelmediğinden incelemenin evrak üzerinden yapılmasına karar verildi. Temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmaya son verilerek; dosyanın eksikliklerin ikmali için mahalline geri çevrildiği, eksikliğin ikmalinden sonra yeniden gönderilen dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR
Davacılar, dava konusu 1126 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapıların kendileri tarafından meydana getirildiğinin tespitini istemişlerdir.
Davalılar, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece davanın kabulüne ve 1126 parsel sayılı taşınmazda yer alan iki katlı ev, ahır-samanlık binası ve odunluk binasının davacılar tarafından yapıldığının ve mülkiyetlerinin davacılara ait olduğunun tespitine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, muhdesat tespiti isteğine ilişkindir.
1-Dosya kapsamına, dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davalı … vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı … vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;
2-Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m). 22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukuku’nda, muhdesattan, bir arazi üzerinde yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı, bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Muhdesat sahibinin hakkı, sadece şahsi bir haktır (TMK 722, 724, 729 m.ler). Taşınmaz üzerindeki bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.
Ne var ki; çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince, muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti isteğinin, muhdesatı meydana getirenin tespitini de kapsadığı kabul edilmelidir. Muhdesatın aidiyeti isteğiyle açılan bu tür davalarda, güncel hukuki yararın mevcut olması ve iddianın kanıtlanması durumunda muhdesatın davacılarca meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekir.
Somut olayda; Mahkemece muhdesatın davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, mülkiyetlerinin davacılara ait olduğunun tespitine de karar verilmesi doğru değilse de, bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.
SONUÇ: Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, hükmün 1. fıkrasındaki ”….ve mülkiyetlerinin davacılara ait olduğunun …” ifadelerinin hüküm yerinden çıkartılmasına, hükmün bu kısmının 6100 sayılı HMK’nın Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK’un 438/7. fıkrası gereğince düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, davalı … vekilinin diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentte yazılı nedenlerle reddine, taraflarca HUMK’nun 440/1. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 1.928,50 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 04.10.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.