YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/15088
KARAR NO : 2017/14442
KARAR TARİHİ : 02.11.2017
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Derneğin Feshi
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
K A R A R
Keskin Cumhuriyet Başsavcılığının 24.04.2014 gün 2014/2 sayılı davanamesi ile; … Halildede Türbesi Yaşatma Koruma ve Yardımlaşma Derneğine ait tüzüğün 2. maddesinde “Halildede Türbesini onarmak, restore etmek, çevre düzenlemesini yapmak, restorasyondan sonra türbe ve külliyesinin bakım ve korunmasını yapmak” şeklinde düzenlenen vakıf amacının 677 sayılı Kanuna aykırı olarak değerlendirildiğinden, … Halildede Türbesi Yaşatma, Koruma ve Yardımlaşma Derneğinin 4721 sayılı Medeni Kanunun 89. maddesi gereğince feshine karar verilmesini istemiş; mahkemece; davalı adının … Halildede Türbesi Yaşatma, Koruma ve Yardımlaşma Derneğinin ve amaçlarında birinin de … Halildede Türbesini onarmak, restore etmek, çevre düzenlemesini yapmak, restorasyondan sonra türbe ve külliyesinin bakım ve korunmasını yapmak olarak belirlendiğinden; buna karşılık Dernekler Kanununun 2 maddesinde derneğin kanunla yasaklanmamış bir amaç için kurulabilecek bir teşekkül şeklinde tanımladığından; 677 sayılı Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Bir Takım Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanunun 1/2. maddesinin ise, türbe kurulmasını, işletilmesini, türbedarlığı ve benzeri faaliyetleri yasakladığından; … Halildede Türbesi Yaşatma Koruma ve Yardımlaşma Derneğine ait tüzüğün 2. maddesinde “Halildede Türbesini onarmak, restore etmek, çevre düzenlemesini yapmak, restorasyondan sonra türbe ve külliyesinin bakım ve korunmasını yapmak” olarak belirlenen amacın kısmının 677 sayılı Kanuna aykırı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Türk Medeni Kanununun 60. maddesi “Kuruluş bildirimi ve belgelerin doğruluğu ile dernek tüzüğü, en büyük mülkî amir tarafından altmış gün içinde dosya üzerinden incelenir. Kuruluş bildiriminde, tüzükte ve kurucuların hukukî durumlarında kanuna aykırılık veya noksanlık tespit edildiği takdirde bunların giderilmesi veya tamamlanması derhâl kuruculardan istenir. Bu istemin tebliğinden başlayarak otuz gün içinde belirtilen noksanlık tamamlanmaz ve kanuna aykırılık giderilmezse; en büyük mülkî amir, yetkili asliye hukuk mahkemesinde derneğin feshi konusunda dava açması için durumu Cumhuriyet savcılığına bildirir. Cumhuriyet savcısı mahkemeden derneğin faaliyetinin durdurulmasına karar verilmesini de isteyebilir. Kuruluş bildiriminde, tüzükte ve belgelerde kanuna aykırılık veya noksanlık bulunmaz ya da bu aykırılık veya noksanlık belirli sürede giderilmiş bulunursa; keyfiyet derhâl derneğe yazıyla bildirilir ve dernek, dernekler kütüğüne kaydedilir.” Türk Medeni Kanununun 89. maddesi de, “Derneğin amacı, kanuna veya ahlâka aykırı hâle gelirse; Cumhuriyet savcısının veya bir ilgilinin istemi üzerine mahkeme, derneğin feshine karar verir. Mahkeme, dava sırasında faaliyetten alıkoyma dahil gerekli bütün önlemleri alır.” hükümlerini içermekte olup, 60. maddede tüzükte ve kurucuların hukukî durumlarında kanuna aykırılık veya noksanlık tespit edildiği takdirde bunların giderilmesi veya tamamlanmasının derhal kuruculardan isteneceği; mahkemece, öncelikle, tüzükteki aykırılık tespit edildiğinde kuruculara veya dernek yöneticisine bu aykırılığın giderilmesi konusunda tüzükte değişiklik yapmaları için süre verilerek bu değişikliğin gerçekleştirilmediği takdirde davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği açıkca anlaşıldığı halde bu emredici hüküm yerine getirilmeden doğrudan derneğin feshine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMKnun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMKnun 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 02.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.