YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/12858
KARAR NO : 2023/5225
KARAR TARİHİ : 16.10.2023

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/420 E., 2020/29 K.
KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki tapusuz taşınmazın tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalılar Hazine ve Orman İdaresi vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği … köyünde bulunan taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının lehine oluştuğunu iddia ederek 4721 … Türk Medeni Kanun’un (4721 … Kanun) 713 üncü maddesi hükmüne göre adına tescilini istemiş, davalılar vekilleri davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince, dava konusu yerin orman içi açıklık olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince, dava dilekçesinde yazılı olan ve krokide (A) harfi ile gösterilen 2.639,37 m2 yüzölçümündeki taşınmaz hakkında davanın kabulü ile davacı adına tapuya tesciline karar verildiği, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince dava konusu taşınmaza komşu 5 … parselin dayanak tapu kaydı ile gerçek kişi adına tapuda kayıtlı olduğu ve orman içi açıklık konumunda olmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporuna ekli taşınmazın tahdit hattındaki gösterimi ile dosya içerisinde bulunan Dalaman Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/96 Esas, – 2001/180 Karar … dava dosyasında komşu 5 … parselle ilgili olarak alınan 10.06.2001 tarihli orman bilirkişi raporuna ekli taşınmazın tahdit hattındaki konumunun uyumlu olmadığı, usulünce zilyetlik araştırması da yapılmadığı belirtilerek; dava konusu taşınmaz ile komşu parsellere ilişkin kadastro tespit tutanak örnekleri, kesinleşen orman kadastrosuna ait tüm tutanaklar ve haritalar ile eski tarihli memleket haritası, amenajman planı, hava fotoğrafı ile belediyede bulunan halihazır harita ve münhanili haritalar, varsa topografya haritaları ile 1985-1990’lı yıllardan sonraki aktüel durumunu gösteren memleket haritası ve hava fotoğrafları ilgili yerlerden getirtildikten sonra önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu ve fen memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, kesinleşmiş tahdit haritası ve tapulama paftası ölçekleri denkleştirilerek sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp, değişik açı ve uzaklıklarda olan en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktasını gösterecek biçimde çekişmeli taşınmazın tahdit hattına göre konumunun duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanması; bilirkişilere tahdit hattı ile irtibatlı müşterek kroki düzenlettirilmesi, taşınmazın seri bazda yapılan ve kesinleşen Devlet Ormanlarının dışında kaldığının saptanması halinde bu kez eski tarihli memleket haritası, amenajman planı, hava fotoğrafı ile münhanili haritalar, varsa topografya haritaları ile 1985-1990’lı yıllardan sonraki aktüel durumunu gösteren memleket haritası ve hava fotoğrafları çekişmeli taşınmaza ve çevresine uygulanarak haritalardaki konumu saptanıp, taşınmazın eğiminin duraksamaya yer vermeyecek biçimde hesaplatılması, anılan belgeler, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiğinin belirlenmesi; çekişmeli taşınmaza komşu kadastro parsellerine ait kadastro tespit tutanaklarının dayanaklarının uygulanması, 3116, 4785 ve 5658 … kanunlar karşısındaki durumunun saptanması; öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğunun düşünülmesi; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresinin incelenmesi; varsa üzerindeki ağaçların cinsleri yaşları, adetlerinin belirlenmesi, kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli raporun alınması, orman araştırması sonucunda davaya konu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu saptandığı takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma koşullarının araştırılması, öncelikle, 1985-1990’lı yıllardan sonraki aktüel durumunu gösteren memleket haritası ve hava fotoğraflarında çekişmeli yerlerin henüz hiç işlenmemiş durumda olduğu saptandığı takdirde, henüz zilyetlik olgusunun başlamadığı, dolayısıyla zilyetlikle kazanma süresinin dolmadığı düşünülerek, yapılacak keşifte tarım uzmanı bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda raporun alınması, varsa zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmesi ve zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp ekonomik amaca uygun bir zilyetlik olup olmadığının araştırılması, gerçek kişi yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi, 3402 … Kanun’un 14. maddesi uyarınca, davacı yanında, murisler yönünden de tapu ve kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, yasanın getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gereğine değinilerek hükmün -20.01.2016 tarihli ve 2015/16739 Esas, 2016/623 Karar … karar ile davaya … Büyükşehir Belediye Başkanlığının katılımının sağlanması gereği ile taraf teşkili yönünden, kabule göre de 4721 … Kanun’un 713 üncü maddesi gereğince yargılama sırasında yapılması gereken ilanların, noksan ikmali sonrasında yapılması yerinde görülmeyerek- bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, … ili …ilçesi … Mahallesi Yelaldı mevkiinde kain 24.04.2019 havale tarihli rapora ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 723,21m2’lik tescil harici taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılar Hazine ve Orman İdaresi vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde 3116 … Orman Kanunu’na (3116 … Kanun) göre yapılan ve 1944 yılında kesinleşen orman kadastrosu, 1953 yılında yapılan arazi tapulama çalışmaları ile 6831 … Kanun’a göre yapılan ve 1992 yılında kesinleşen aplikasyon ve 2/B madde uygulamaları bulunmaktadır.
Dava, tapulama çalışmalarında özel mülkiyete konu olmadığı gerekçesiyle tespit dışı bırakılan taşınmazın 4721 … Kanun’un 713 üncü maddesi uyarınca tescili isteğine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulmuş ancak bozma gereği yerine getirilmemiştir. Şöyle ki, hükmüne uyulan bozma ilamında dava konusu taşınmaza komşu 5 … parselin orman içi açıklık konumunda olmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporuna ekli taşınmazın tahdit hattındaki gösterimi ile dosya içerisinde bulunan Dalaman Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/96 Esas, 2001/180 Karar … dava dosyasında bu parselle ilgili olarak alınan 10.06.2001 tarihli orman bilirkişi raporuna ekli krokide belirtilen taşınmazın tahdit hattındaki konumunun uyumlu olmadığı belirtildiği halde, sözkonusu dava dosyası ve tespit tutanakları getirtilip yöntemince uygulanmamış, bozma öncesi aldırılan 21.08.2008 tarihli bilirkişi raporunda yörede 1992 yılında yapılan aplikasyon işleminin hatalı yapıldığı, orman içi parsel sınırlarının fiili kullanıma göre belirlendiği, ilk tahdit sınırlarına uyulmadığı, 1941 tarihli orman poligonunun şekli ile 1992 tarihli poligonu şeklinin benzemediği tespitleri yer almasına karşın, bozma sonrası aldırılan 16.04.2019 tarihli raporda bu hususta herhangi bir ifade içermediğinden, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Buna göre, İlk Derece Mahkemesince çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan 1944 yılında kesinleşen orman tahdidine ve 1992 yılında kesinleşen aplikasyon ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği ile yöreye ait dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesi tarihli hava fotoğrafları ile bunlardan türetilen memleket haritalarının getirtilerek komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, dava konusu taşınmaza komşu 5 … parselin tespit tutanakları, varsa dayanak tapu evrakı ile bu parsel hakkında hüküm kurulan Dalaman Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/96 Esas, 2001/180 Karar … dava dosyasının dosyaya getirtilerek; önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir ziraat mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılması, keşifte orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmesi, orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilmesi; tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmesi; dosya içinde bulunan orman sınır noktaları koordinat listeleri, aplikasyon harita ve koordinat listeleri, Dalaman Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/96 Esas, 2001/180 Karar … dava dosyasında aldırılan bilirkişi raporuna ek harita ile eldeki davada bozma öncesi ve sonrası aldırılan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi, yine tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığının belirlenmesi; çelişki bulunmakta ise çekişmeli parsel yönünden tahdit tutanakları ile haritalar arasındaki çelişki tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilecek şekilde müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak, açıklamalı, krokili rapor alınması, taşınmazın orman tahdit sınırları dışında kaldığının anlaşılması halinde ise; keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak temyize konu taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile nizalı taşınmaz üzerinde bulunan evin inşa tarihinin açıklandığı, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınması, taşınmazın kesin olarak orman sayılmayan yerlerden olduğunun anlaşılması halinde ise hükmüne uyulan bozma ilamında belirtilen şekilde zilyetlikle kazanma koşullarının davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 … Kanun’un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 … Kanun’un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,
1086 … Kanun’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
16.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.