YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/13312
KARAR NO : 2021/10998
KARAR TARİHİ : 04.11.2021
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hükmün davacılar vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:.
K A R A R
Kadastro sırasında, … İlçesi … Mahallesi çalışma alanında bulunan 185 ada 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33 ve 112 parsel sayılı taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malik ve yüzölçüm haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmişlerdir.
Davacı … ve arkadaşları tarafından, davalılar aleyhine, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tapu iptali ve tescil davası, davaya konu 185 ada 25, 26, 28, 29, 30, 31 ve 32 parsel sayılı taşınmazlar hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.
Davacı … ve … tarafından, davalılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası sonucunda Mahkemece verilen hüküm, “taşınmazların öncesinin muris Mehmet’e ait olduğu belirlendiği halde, tüm mirasçılarının dahil edilmediği, vergi kayıtlarının uygulanmadığı ve usulünce taksim araştırması yapılmadığı açıklanarak, bu eksikliklerinin giderilerek sonucuna göre karar verilmesi” gereğine değinilerek bozulmuş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında davaya konu olan 185 ada 27, 33 ve 112 parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.
Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda, davacılar … ve … mirasçıları …, …, …’ın davalarının kabulüne, davacılar … ve müştereklerinin davalarının reddine, çekişmeli 185 ada 30 parsel sayılı taşınmazın payları oranında …, …, …, 185 ada 29 parsel sayılı taşınmazın …, çekişmeli 185 ada 31 parsel sayılı taşınmazın … ve …, çekişmeli 185 ada 25, 28, 32 parsel sayılı taşınmazın payları oranında …, …, …, çekişmeli 185 ada 26 parsel sayılı taşınmazın payları oranında …, …, …, …, …, …, çekişmeli 185 ada 27, 33, 112 parsel sayılı taşınmazın …, …, … adlarına tespit ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Hükmüne uyulan bozma ilamında, çekişmeli taşınmazların kök muris …’e ait olduğu kabul edilerek, usulünce taksim araştırması yapılması gerektiği açıklanmıştır. Ne var ki Mahkemece, bu hususta yeterli araştırma yapılmamış, mahallinde yapılan keşifte beyanına başvurulan mahalli bilirkişi ve tanıkların soyut nitelikteki beyanları ile yetinilmiş, taşınmazların malik hanesi açık olduğundan, dava resen araştırma ilkesine tabi olduğu halde keşfe ziraat bilirkişisi götürülmeksizin, bu doğrultuda hava fotoğrafları incelenerek taşınmazların niteliği belirlenmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması nedeniyle, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.
Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, kök muris Mehmet’in ölüm gününde terekesine dahil olan tüm taşınır ve taşınmaz mallar belirlenip, taşınmazların kadastro tutanaklarının örnekleri dosya içine getirtilmeli, Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilmek suretiyle taşınmazların bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı olduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre aktarılan dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı; bundan sonra çekişmeli taşınmazların işaretlendiği ve komşu taşınmazların açıkça gösterildiği kadastro paftası üzerinden taşınmazların bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi ve aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında dinlenilecek mahalli bilirkişiler ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, evveliyatları itibariyle mera, yaylak ya da otlak gibi kamu malı niteliğinde olup olmadıkları, imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadıkları, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise buna en erken ne zaman başlanıldığı ve imar- ihyanın ne zaman tamamlandığı, taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla kim tarafından ve ne şekilde sürdürüldüğü, murisin ölümünden sonra terekesinin mirasçıları arasında taksim edilip edilmediği, taksim yapılmış ise ne zaman, nerede, kimlerin katılımı ile yapıldığı, taksime tüm mirasçılarının katılıp katılmadığı, katılmayanlar var ise bunların temsil edilip edilmedikleri ya da sonradan taksime icazet verip vermedikleri, taksim yapılmış ise çekişmeli taşınmazların kime isabet ettiği, kim ya da kimler tarafından ne kadar süredir ve ne şekilde kullanıldığı, taksimde taşınmaz almayan mirasçıların miras paylarına karşılık olarak ne aldıkları hususları sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanları arasında çelişki oluşması halinde yüzleştirme yapılarak çelişkinin giderilmesine çalışılmalı, taksime dair beyanlar dosyaya getirtilecek olan murise ait taşınmazların tutanakları ve tapu kayıtları ile denetlenmeli; çelişkinin giderilememesi halinde hangi beyana ne sebeple üstünlük tanındığı gerekçeli kararda tartışılıp açıklanmalı; ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazların eğimi, niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü, evveliyatı itibariyle mera, yaylak, otlak gibi kamu orta mallarından ya da imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, imar-ihya gerektiren yerlerden ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp tamamlandığı, ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususlarında komşu taşınmazlarla mukayeseli değerlendirmeyi içeren, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı ve çekişmeli taşınmaz ve çevresinin yakın plan panoramik fotoğrafları çektirilip fotoğraflar üzerinde çekişmeli taşınmazların sınırları kabaca işaretlettirilmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, çekişme konusu taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğini, mera, yaylak ya da otlak gibi kamu malı niteliğinde olup olmadığını, sınırlarını, taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini, varsa imar-ihyanın tamamlanma tarihini açıklayan rapor düzenlettirilmeli; fen bilirkişisinden, keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki alınmalı ve bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, çekişmeli taşınmazların yüzölçümü haneleri açık bırakıldığı halde, hüküm yerinde yüzölçümlerinin belirlenmemesi dahi isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekili ve davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulüyle, yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK’nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK’nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine, 04.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.