YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/16932
KARAR NO : 2023/6060
KARAR TARİHİ : 20.11.2023
…
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2013/16E. 2018/12 K
…
…
…
DAVALI LAR : …,…
…
KARAR : Dip muris mirasçısı … …, …Hanım, … Paşa
mirasçılarının davalarının ve Hazinenin davasının reddine
davacılar dip muris … Bey mirasçısı … Hanım mirasçısı
… ve …’ın davalarının kabulüne, dava konusu…ili
parsel
… taşınmazına tespitinin iptaline karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; dip muris mirasçısı … …, …Hanım, … Paşa mirasçılarının davalarının ve Hazinenin davasının reddine davacır dip muris … Bey mirasçısı … Hanım mirasçısı …,…’ın davalarının kabulüne dava konusu … ve 5825 parsel … taşınmazına tespitinin iptaline karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı … …, … vekili, davacı …, davacı …, … vd. vekili ve davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro sırasında, …,… Birliği çalışma alanında bulunan 5824 parsel … 80.500 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliğinde, …… adına; 5825 parsel … 15.500 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ise, devletin hüküm ve tasarrufu altında yerlerden olduğu belirtilerek, Hazine adına tespit edilmiştir.
2. Davacı Hazine vekili Gelendost Kadastro Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde; … çalışma alanında bulunan 5824 parsel … taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında yerlardan olduğunu ileri sürerek, tespitin iptali ile taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.
3. Davacılar … mirasçıları ve diğerleri Gelendost Kadastro Mahkemesine sundukları dava dilekçelerinde; … Birliği çalışma alanında bulunan 5824 ve 5825 parsel … taşınmazların kök muris … Bey adına oluşturulan tapu kaydı kapsamında olduğunu ve ve ayrıca 1938 tarihli 4496 … vergi kaydının da dava konusu taşınmazlara uyduğunu ileri sürerek, kadastro tespitinin iptali ile taşınmazların miras hisseleri oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.
4. Gelendost Kadastro Mahkemesinin 1997/5 Esas, 1999/8 Karar … kararı ile, …Bey mirasçıları ile … Hanım mirasçılarının davalarının kabulüne, diğer davacıların davalarının reddine, çekişmeli 5825 parsel … taşınmazın tamamı 331776 pay itibariyle payları oranında …Bey mirasçıları ile … Hanım mirasçıları adına tesciline karar verilmiş; hükmün, davalı hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 28/04/2010 tarih ve 2009/1473 Esas, 2010/2583 Karar … ilamıyla; “vergi kaydı miktarına değer verilerek kapsam belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilerek bozulmasına karar verilmiş ve bozma sonrası Gelendost Kadastro Mahkemesi’nin 2010/4 Esas sırasına kaydedilen dava dosyası, bu mahkemenin kapatılması nedeniyle Akşehir Kadastro Mahkemesine devredilerek 2013/17 Esas numarasını almıştır.
5. Gelendost Kadastro Mahkemesinin 06.04.1999 tarih ve 1997/4 Esas, 1999/7 Karar … kararı ile, dip muris mirasçısı … …, …Hanım, … Paşa mirasçılarının ve davacı Hazinenin davasının reddine, dip muris … Bey mirasçısı … Hanım mirasçılarının davalarının kabulüne, dava konusu … parsel … taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile 5824 parsel … taşınmazın tamamı 331776 pay itibariyle payları oranında … Bey mirasçısı …… mirasçıları ile … Bey mirasçısı … Hanım mirasçıları adına tesciline karar verilmiş; davacı Hazine vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 11/02/2010 tarih ve 2009/3954 Esas, 2010/891 Karar … ilamıyla; ” …Bey’in güncel veraset ilamı getirtilerek taraf teşkilinin sağlanması” gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiş ve ve bozma sonrası Gelendost Kadastro Mahkemesi’nin 2010/3 Esas sırasına kaydedilen dava dosyası, bu mahkemenin kapatılması nedeniyle Akşehir Kadastro Mahkemesine devredilerek 2013/16 Esas numarasını almıştır.
6. Akşehir Kadastro Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında, her iki dava dosya birleştirilerek yargılama 2013/16 Esas … dosya üzerinden yürütülmüştür.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçelerinde; davanın reddini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece (Akşahir Kadastro) Mahkemesinin 07.09.2018 tarih ve 2013/16 Esas, 2018/12 Karar … kararıyla; ” Dava konusu taşınmazların kök miras bırakan … Bey’den kaldığı ve şevval 285 tarih 135-137 ila 143 ve 153 numaralı kayıtlarla adına tapuda kayıtlı olduğu sabittir. … Bey’in ölümü üzerine şubat 1292 tarih 7 ila 17 numaralı tapu kayıtları oluşturulmuş ve taşınmazların mirasçıları olan … Bey, … Bey, …, …ve … ile …ve … (…) hanımlar adına tapuya tescil edilmiştir. Tapuda intikaller yaptırılmış olduğundan aralarındaki mirasçılık ilişkisi son bulmuştur. Aynı tapu kayıtları kapsamında kalan parsellerle ilgili taraflar arasındaki yargılamalar sona ermiş, yargılaması devam eden eldeki 5824 ve 5825 parsel … taşınmazlar kalmıştır.
Hükmüne uyulan bozma ilamında, aynı yere ait olan ve çakışan tapu kaydının 719 dönüm, 1938 yılında ihdas olunan vergi kaydının 816 dönüm olup değişebilir sınırlı olduğu, vergi kaydı miktarına değer verilerek kapsam belirlenmesi gereğine işaret edilmiştir.
O halde bozma kararı uyarınca tapu ve vergi kaydına 816.000 m2’lik kapsam belirlenmesi zorunludur.
Buna göre 07/08/1998 tarihli bilirkişi heyetince düzenlenen haritada (1) numaralı değerlendirme krokisine göre kayıt miktar fazlası olarak 5823 parselin tamamı 122.100 m2 ile 5822 parselin B harfi ile gösterilen 566.550 m2 lik kısmı belirlenmiş, dava konusu 5824 ve 5825 nolu parseller ise kapsam içinde kalmıştır. 5822 ve 5823 parsellerle ilgili görülen davalarda ise kayıt miktar fazlası kısımların hazine adına tesciline karar verilerek verilen kararlar kesinleşmiştir. Hal böyle olunca çekişmeli 5824 ve 5825 nolu parsellerin vergi kaydı kapsamı içinde kaldığının ve özel mülkiyete konu olabileceğinin kabul edilmesi gerekir.
Gerek diğer taşınmazlarla ilgili kesinleşen kararlardaki kabule gerekse iş bu dosyada daha önce yapılan keşif, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde verilen kararlardaki kabule göre dip muris … Bey mirasçılarından … Beyin hissesinin 1310 tarihinde müzayede ile …… tarafından satın alındığı, diğer mirasçılar …Hanım ve … Paşa adlarına ifraz sonucu oluşan tapu kayıtlarının 3402 sk 13/B_C maddesi uyarınca … lehine hukuki değerini yitirdiği, mirasçı … …Bey’in hissesinin … tarafından satın alındığı, … Hanım adına olan tapu kayıtlarının ise hukuki değerini koruduğu saptanmıştır. Buna göre … Beyin hissesinin …… mirasçılarına, …Hanım ve … Paşa hisselerinin … mirasçılarına, … …Bey’in hissesinin … mirasçıları adına, … Hanımın tapu kayıtları geçerliliğini koruduğundan kendi mirasçıları adına dosyada bulunan veraset ilamlarına göre paylar oluşturulmuştur. Bu hususlar bozma ilamlarının kapsamı dışında kalmış olduğundan davanın tarafları açısından oluşan usuli müktesep hak dikkate alınarak kesinleşen bu konularda yeniden bir inceleme yapılmamıştır.
Hal böyle olunca dava konusu 5824 ve 5825 nolu parsellerin vergi kaydı kapsamı içinde kaldığı ve özel mülkiyete konu olabileceği anlaşılmakla önceki kararlardaki bozma ilamının kapsamı dışında kalan ve kesinleşen hususlar dikkate alınarak 2013/16 esas … dosyada … Hanım mirasçılarının davalarının kabulüne diğer davacıların davalarının reddine, birleşen 2013/17 esas … dosyada ise … Hanım ve …… mirasçılarının davalarının kabulüne, diğer davacıların davalarının reddine karar verilmesi gerekmiş dosyada mevcut mirasçılık belgesi ve nüfus kayıtları dikkate alınarak pay oranları yeniden belirlenmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” denilerek, 2013/16 Esas … dosyada … Hanım mirasçılarının davalarının kabulüne, diğer davacıların davalarının reddine; birleşen 2013/17 Esas … dosyada ise, … Hanım ve …… mirasçılarının davalarının kabulüne, diğer davacıların davalarının reddine karar verilmiştir
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı … …, … vekili, davacı …, davacı …, … vd. Vekili ve davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; mera araştırmasının yöntemine uygun yapılmadığını, zilyetlik araştırmasının yeterli olmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
2. Davacılar … … ve … vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
3. Davacı … temyiz dilekçesinde özetle; …Hanım, … … ve … Paşa mirasçılarının davasının reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
4. Davacı … temyiz dilekçesinde özetle; kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
5. Davacı … ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, dayanak tapu ve vergi kayıtlarının dava konusu taşınmazlara uyup uymadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 … Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 … Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 … Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 … Kadastro Kanunu’ nun (3402 … Kanun) 14,17 ve 20 nci maddeleri,
3. Değerlendirme
1. …Hanım mirasçıları olan davacılar … … ve … vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde; Dava dosyasının Akşehir Kadastro Mahkemesine devredilmesinden önce Gelendost Kadastro Mahkemesince, …Hanım ve … Paşa hisselerine ilişkin tapu kaydının Memet … lehine hukuki kıymetini kaybettiği gerekçesiyle verilen Davacılar dip muris … Bey mirasçısı … Bey, …Hanım ve … Paşa mirasçılarının davalarının reddine ilişkin hükmün, …Hanım mirasçılarından … … ve … tarafından temyiz tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanmasına karar verildiği ve böylelikle bu kararın adı geçenler aleyhine kesinleşmiş olduğu, temyiz incelemesine konu eldeki kararla da temyiz eden davacılar … … ve … aleyhine yeni hukuki bir durum yaratılmadığı anlaşıldığından, …Hanım mirasçıları olan davacılar … … ve … vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.
2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 … Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 … Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı Hazine vekili, davacı …, davacı …, … vd. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,
54,40’ar TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 215,45 TL’nin temyiz edenlerden ayrı ayrı alınmasına,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
1086 … Kanun’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…