YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7076
KARAR NO : 2023/6044
KARAR TARİHİ : 20.11.2023
…
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2018/510 E., 2020/173 K.
…
…
KARAR : İstinaf Başvurusunun kabulü ile Yeniden Hüküm Kurma
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 11. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/679 E., 2018/268 K.
Taraflar arasındaki tapu kaydında düzeltim davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro sonucu, … ili …,… Köyü çalışma alanında bulunan 373 parsel … 46.600,00 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz, taşlık ve çalılık vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.
2. Davacı vekili dava dilekçesinde; … ili …,… ada 6 parsel … taşınmazın 6831 … Orman Kanunu (6831 … Kanun) 2/B maddesi ile ormandan Hazine adına çıkarılan alanda kaldığını ve davacının kullanıcı olduğunu, kadastro müdürlüğü tarafından aynı kapsamdaki komşu parsellerde kullanıcı tespiti yapıldığı halde dava konusu taşınmazda kullanıcı tespiti yapılmadığını, davacı tarafından ilgili idareye yapılan başvuruya dava konusu taşınmazın 2/B alanında kalmasına rağmen kadastro parselinin 2/B alanında kalmadığı gerekçe gösterilerek kullanıcı tespiti yapılmadığının ve yapılmayacağının belirtildiğini, davacının 6292 … Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 … Kanun) hükümlerine göre taşınmazı doğrudan satın alabilmesi için tapu kaydında taşınmazın 2/B kapsamında kaldığının ve davacının 31.12.2011 tarihinden daha öncesinden beri kullanıcı olduğuna dair şerh verilmesi gerektiğini beyanla, dava konusu taşınmazın 6831 … yasanın 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkarılan yer olduğu ve davacının 31.12.2011 tarihinden daha öncesinden beri kullanıcı olduğu hususlarının tespiti ile tapuya şerh verilmesine karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının idari işlemin iptali yönünde idari yargı yerinde dava açma hakkı bulunduğunu, Hazinenin kayıt maliki olarak Kanuni hasım durumunda olduğunu, aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının 31.12.2011 tarihi öncesinden başlayarak taşınmazı asli zilyet olarak kullandığının somut verilerle ve şüpheye mahal vermeyecek şekilde ispatlanması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 08.02.2018 havale tarihli fen bilirkişi … tarafından düzenlenen krokili raporda (A) harfi ile gösterilen 179,17 m²lik kısmının 6831 … Kanunun 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarılan yer olduğunun ve davacının 31.12.2011 tarihinden daha öncesinden beri kullanıcı olduğunun tespiti ile beyanlar hanesine şerh verilmesine, bilirkişi raporunun karar eki sayılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 2014/16503 Esas 2014/13028 Karar … kararı uyarınca kullanım kadastrosu yapılmadığı sürece adli yargı mercilerinden dava yoluyla lehine kullanım şerhi verilmesi taleplerinin dinlenemeyeceğini, yine 2017/227 Esas 20017/1301 Karar … kararı uyarınca idari işlemin iptali yönünden idari yargı yerinde dava açma hakkı bulunduğundan doğrudan İlk Derece Mahkemesince açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Kadastro Müdürlüğünce davacının 10.04.2017 tarihli talebinin dava konusu parselin geldi parselinin 2/B alanında kalmadığı için kullanım kadastrosu yapılamayacağının bildirildiğini, ancak İlk Derece Mahkemesince 2/B şerhi ve kullanım şerhi verildiğini, verilen kararda davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, Hazinenin Kanuni hasım durumunda bulunduğunu ve yargılama giderinden sorumlu tutulamayacağını, Kadastro Kanununun 12. maddesi uyarınca 10 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu belirterek istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 6831 … Orman Kanunu (6831 … Kanun) 1744 … 6831 … Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna 3 Ek Madde ile Bir Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun (1744 … Kanun)
değişik 2. maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkarılan P.I nolu 2. madde blok parseli içerisinde kaldığı, ancak beyanlar hanesine 6831 … Kanunun 2. maddesiyle orman sınırları dışına çıkarıldığına ilişkin şerh konulmadığı anlaşıldığından ve 3402 … Kanunun Ek 4. maddesi uyarınca Hazine adına tescilli taşınmazlar üzerinde kullanım kadastrosu yapılabilmesi ve daha sonra 6292 … Kanun uyarınca hak sahibine tanınan hakların kullanılabilmesi için taşınmazın nitelik kaybı nedeniyle orman sınırları dışına çıkarıldığı şerhinin tapunun beyanlar hanesinde bulunması gerektiğinden, çekişmeli taşınmazın 6831 … Kanunun 2. maddesi ile orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olduğunun tapunun beyanlar hanesine şerhine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı; bununla birlikte, dava konusu taşınmazın P.I nolu 2. madde kapsamında kaldığı gerekçesiyle tapu kaydının beyanlar hanesine davacı yararına kullanıcı şerhi verilmesi isteminin de kabulüyle bu yönde de hüküm kurulmuş ise de kullanım kadastrosu ya da güncelleme çalışması yapılmayan taşınmazlar hakkında kullanıcı şerhi verilmesi mümkün bulunmayıp, somut davada da dava konusu taşınmazın 2. madde uygulamasıyla hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olduğu ancak 6831 … Kanun’un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman dışına çıkartılan alanlarda kullanım kadastrosu yapılması hakkında 3402 … Yasa’nın Ek-4. maddesi gereğince yapılmış bir kullanım kadastrosu ya da güncelleme çalışması bulunmadığından, mahkemece idareyi kullanım kadastrosu yapmaya zorlayacak şekilde karar verilemeyeceği gibi, mahkemenin idare yerine geçerek böyle bir işlem yapma olanağı da bulunmadığı; davacının, dava konusu yerin 2. madde kapsamında hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yer olduğuna ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra idareye başvurarak çekişmeli taşınmazla ilgili kullanım kadastrosu çalışması yapılmasını talep etmesi gerekirken mahkemeye başvurarak dava açmasının isabetsiz olduğu; dolayısıyla İlk Derece Mahkemesince bu istem yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu istemin de kabulüne karar verilmiş olunmasının doğru olmadığı; davalı vekilinin yargılama süreci boyunca davaya açıkça karşı çıkması nedeniyle ilk derece mahkemesince verilen kararda aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının yerinde olduğu ve taşınmazın kullanım kadastrosu kapsamı dışında bırakıldığı kadastro çalışmasının yapılarak kesinleştiği 2010 yılından davanın açıldığı tarihe kadar 3402 … Kadastro Kanunu’nun 12/3. maddesinde öngörülen 10 yıllık hak düşürücü sürenin dolmaması nedeniyle buna yönelik istinaf sebebinin de yerinde olmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kullanım şerhi yönünden kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, dava konusu … ili … Mahallesi 7556 ada 6 parsel … taşınmazın, fen bilirkişi …’ın 08.02.2018 havale tarihli krokili raporunda A harfiyle gösterilen 179,17 m2 ‘lik kısmının 6831 … Kanunun 2. maddesi uyarınca hazine adına orman sınırları dışına çıkartılan yer olduğunun tespitiyle, tapu kaydının beyanlar hanesine şerh edilmesine, dava konusu taşınmazın 30.12.2011 tarihinden önce davacının kullanımında olduğunun tapuya şerh vermesine ilişkin istemin reddine, fen bilirkişi …’ın 08.02.2018 havale tarihli rapor ve krokisinin kararın eki sayılmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dinlenen bilirkişi ve tanıkların beyanları ile dava konusu yerin uzun yıllardan beri davacının kullanımında/zilyetliğinde olduğunun belirlendiğini, Kadastro Müdürlüğünün taşınmazın bulunduğu bölgede kullanıcı tespiti yaptığı halde, dava konusu parselde kullanıcı tespiti yapmadığını, gerekçe olarak da taşınmazda bulunan Hazine hissesinin, geldi parseli olan kadastro parselinin 2/B alanı dışında olduğunun belirtildiğini, halbuki 6292 … Yasaya göre, parselin imar geldisi değil, fiilen bulunduğu yerin nazara alınarak parselin 2/B parseli olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini, belirlenen durumu itibariyle, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince dava konusu taşınmazın 2/B vasfında olduğunun tapuya şerh verilmesine ilişkin kısmın isabetli olduğunu, ancak davacının 31.12.2011 tarihinden öncesinden beri kullanıcı/zilyet olduğunun tespiti ile bu hususun da tapuya şerh verilmesine karar verilmesi gerektiğini, muhalefet şerhi doğrultusunda karar verilmesi gerektiğini, dinlenen yerel bilirkişi ve tanıkların beyanları ve bilirkişi raporları ile dava konusu yerin 31.12.2011 tarihinden çok daha öncesinden beri davacının kullanımında/zilyetliğinde olduğunun belirlendiğini, davalı Hazine lehine vekalet ücreti hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu kaydının beyanlar hanesine dava konusu taşınmazın Hazine adına kayıtlı 407/457 hissesinin 6831 … Yasanın 2/B maddesi ile orman sınırları dışına çıkarıldığının ve davacının kullanıcı olduğunun yazılması istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 … Orman Kanunu, 3402 … Kadastro Kanunu.
3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 … Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 … Kanun’un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
54,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 215,45 TL peşin harcın davacılardan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…