YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/9882
KARAR NO : 2021/9032
KARAR TARİHİ : 15.09.2021

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiş olup, hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacı …, … ve arkadaşları vekili, duruşmasız olarak incelenmesi davacı Hazine vekili davalılar … ve arkadaşları, davacılar … ve arkadaşları vekili, müdahiller … ve arkadaşları vekili, … ve arkadaşları vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 15.09.2021 Çarşamba günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü temyiz edenler … vekili Avukat …, Hazine vekili Avukat … , … mirasçısı vekili Avukat …, … , … , … , … , …, … , … vs. vekili Avukat … , … vs. vekili Avukat … ile karşı taraftan … mirasçıları vekili Avukat Baran Keşanlı’ nın katılımlarıyla duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro sırasında, … İli … İlçesi … Köyü çalışma alanında bulunan 36, 57 ve 67 parsel sayılı 280.500, 295.000 ve 709.000 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, tapu kaydı nedeniyle … adına tespit edilmiştir.
Davacı Hazine, kayıt miktar fazlasının adına tescili istemiyle; davacılar … ve … ise, vergi kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, taşınmazların adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır. Aynı çalışma alanı içerisinde bulunan 69 parsel sayılı 46.000 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olmakla birlikte tapu kaydı nedeniyle … mirasçıları adına tespit edilmiş ve davacı … tarafından, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan hasımsız tescil davası davası, davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.
Mahkemece verilen önceki hüküm, “çekişmeli 55, 58, 60, 63, 65 ve 66 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili olarak; davalı tarafın tutunduğu tapu kaydının tüm tesis ve tedavülleri ile haritası getirildikten sonra mahallinde yöntemince uygulanarak kapsamının belirlenmesi, miktar fazlası bölüm yönünden iktisap şartlarının oluşup oluşmadığı yönünde araştırma yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilerek bozulmuştur.
Bozma sonrası yapılan yargılama sırasında müdahil … ve arkadaşları tapuda pay satın almaya dayanarak davaya katılmışlardır.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak ve dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda, çekişmeli 36 nolu parsel tesbitinin iptali ile 15.10.2016 tarihli fen bilirkişisi raporlarına göre kayıt miktarı 88224 metrekareye zilyetlikle edinebilecek 100000 metrekare eklenerek 188224 metrekare ifrazen aynı parsel numarası ile … ve arkadaşları adına payları oranında, miktar fazlası olarak kalan (C) harfi ile gösterilen 93414 m2′ lik kısmın son parsel numarası altında Hazine adına tesciline, çekişmeli 55 nolu parselin tesbitinin iptali ile 189440 payı üzerinden 117760 payının … ve arkadaşları adına payları oranında, 71680/189440 payının … mirasçıları adına tesciline, davacı Hazinenin davasının reddine, çekişmeli 57 nolu parselin tesbitinin iptali ile 15.10.2016 tarihli fen bilirkişileri raporlarına göre kayıt miktarı 29408 metrekareye zilyetlikle edinebilecek 100000 m2 eklenerek 129408 m2’lik kısmın ifrazen aynı parsel numarası altında 38624 pay üzerinden … ve arkadaşları adına payları oranında, krokide (F) harfi ile gösterilen 164591,69 m2’lik kısmın ifrazen en son parsel numarası altında Hazine adına tapuya tesciline, çekişmeli 58 nolu parselin tesbitinin iptali ile 15.10.2016 tarihli fen bilirkişilerinin raporlarına göre kayıt miktarı 102928 m2 ye zilyetlikle edinebilecek 100000 m2 eklenerek 202928 m2’lik kısmın aynı parsel numarası altında 47787 pay üzerinden … ve arkadaşları adına, ifrazen aynı parsel numarası ile tesciline ile miktar fazlası kalan aynı krokide (İ) harfi ile gösterilen 57247,88 m2′ lik kısmın en son parsel numarası ile Hazine adına tapuya tesciline, çekişmeli 60 nolu parselin tesbitinin iptali ile fen bilirkişisinin 06.05.2004 tarihli raporunda belirtilen 73520 m2 lik kısmın kayıt miktarı olarak, 11604,80 m2’lik kısmın zilyetlikle edinilebilecek miktar olarak … ve arkadaşları adına, davacı Hazinenin davasının reddine, çekişmeli 63 nolu parselin tespitinin iptali ile, fen bilirkişilerinin 15.10.2016 tarihli raporlarında belirtilen kayıt miktarı 44117 m2 ye zilyetlikle edinebilecek 100000 m2 eklenerek 144117 m2’lik kısmın aynı parsel numarası ile ifrazen … ve arkadaşları ve … mirasçıları adlarına payları oranında, miktar fazlası (C) harfi ile gösterilen 119883 m2′ lik kısmın ifrazen en son parsel numarası ile Hazine adına tapuya tesciline, çekişmeli 65 nolu parselin komisyon kararı tespitinin iptali ile fen bilirkişilerinin 15.10.2016 tarihli raporlarında (U) harfi ile gösterilen 220560 m2, (T) harfi ile gösterilen 444120 m2’lik kısımlar ile zilyetlikle edinebilecek (V) 100000 m2’lik kısım aynı parsel numarası altında Diyarbakır 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 28.04.2011 tarihli ve 2008/413 Esas, 2011/647 Karar sayılı verasetin iptali ilamındaki payları oranında mirasçılar adlarına tapuya tesciline, krokide (Z) harfi ile gösterilen 97308 m2′ lik kısmın Hazine adına ifrazen en son parsel numarası altında tapuya tesciline, çekişmeli 66 nolu parselin tesbitinin iptali ile 06.05.2004 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen 48000 m2′ lik kısmın ifrazen aynı parsel numarası altında … mirasçıları adlarına tesciline, miktar fazlası kalan (B) harfi ile gösterilen 70000 m2′ lik kısmın ifrazen son parsel numarası ile Hazine adına tapuya tesciline, diğer davacı ve müdahil davacıların itirazlarının dayanak tapu kaydının tapuda satılmamış olması nedeniyle reddine, çekişmeli 67 nolu parselin tesbitinin iptali ile fen bilirkişilerinin 15.10.2016 tarihli raporlarında (M) harfi ile gösterilen 29408 m2′ lik kısmın kayıt miktarı, (N) harfi ile gösterilen 100000 m2’lik kısmın zilyetlikle edinebilecek miktar olarak toplam 129408 m2’lik kısım aynı parsel numarası ile ifrazen tespitten sonra itirazlı haliyle pay satın alanlara 40960 pay … ve arkadaşları, adlarına tapuya tesciline, krokide (P) harfi ile gösterilen 580701,93 m2’lik kısmın en son parsel numarası ile ifrazen Hazine adına tapuya tesciline, çekişmeli 69 nolu parselin 14704 m2’lik kısmın dayanak kayıt miktarı olarak 31528,59 m2’lik kısmın zilyetlikle edinilebilecek miktar olarak tamamının aynı parsel numarası ile Diyarbakır 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 28.04.2011 tarihli ve 2008/413 Esas, 2011/647 Karar sayılı verasetin iptali ilamındaki payları oranında mirasçılar adlarına tapuya tesciline, Hazinenin davasının reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili, davacılar …, davalılar … ve arkadaşları, davalılar … ve arkadaşları vekili, müdahiller … ve arkadaşları vekili, … ve arkadaşları vekili, … ve arkadaşları vekili tarafından tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, dayanak tapu ve vergi kayıtlarının davalı taşınmazlara uyduğu, miktar fazlası kısımlar yönünden ise zilyetlikle edinme koşulları gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.
Mahkemece, çekişmeli taşınmazlara dayanak tapu kayıtlarının uygulanması sırasında, komşu parsellerin varsa dayanak kayıtları getirtilerek uygulanmamış, fen bilirkişi raporunda, çekişmeli taşınmazları komşu parsellerle birlikte gösterir birleşik kroki olmaksızın, yalnızca çekişmeli taşınmazın gösterildiği denetimden uzak bulunan rapor esas alınarak hüküm kurulmuştur. Dayanak vergi kayıtları ise ayrı bir keşifte uygulanmış ve kapsamları ayrı bir krokide gösterilmiş olup, bu şekildeki yapılan uygulama ile Mahkemenin kabulü yönünden, tapu kayıtları ile vergi kayıtlarının taşınmazın hangi noktasına, miktar fazlasının ise nereye isabet ettiğinin denetimi yapılamadığından, hükme esas alınan fen bilirkişi raporunun ve kayıt uygulamasının yeterli olduğundan söz edilemez. Öte yandan, keşifte dinlenen mahalli bilirkişilerin soyut içerikli, yetersiz beyanlarına dayalı olarak karar verilmiş, taşınmazların niteliği konusunda aşamalarda alınan ziraatçi bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmemiş ve zilyetlik yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi ve bu konudaki beyanların denetlenebilmesi için tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları dosya arasına alınmak suretiyle, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiden taşınmazların kullanım durumlarına ve niteliklerine ilişkin somut verilere ve bilimsel esaslara dayalı rapor alınmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulamaz.
Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazlara komşu olan tüm taşınmazların kadastro tutanak örnekleri ve varsa dayanağı olan belgeler getirtilmeli; dayanak tapu kayıtlarının revizyon durumları kayıtların devrolundukları Tapu Müdürlüklerinden titizlikle araştırılarak revizyon görmüşlerse revizyon gördükleri taşınmazlara ait tespit tutanakları ve dayanağı kayıt ve belgeler celp edilmeli; dava konusu taşınmazlara ilişkin tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının dosya arasına getirtilmesinden sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve teknik bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte, yöntemine uygun şekilde kayıt uygulaması yapılmalı; yerel bilirkişi ve tanıklardan, dayanak kayıt ve belgelerin dava konusu taşınmazları kapsayıp kapsamadığı, taşınmazların öncesinin ne olduğu, taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin hangi tarihte başladığı, zilyetliğin ne zamandan beri kim tarafından ve ne şekilde sürdürüldüğü ve zilyetliğin ne şekilde intikal ettiği hususları, ayrı ayrı sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmak suretiyle tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle denetlenmeli ve beyanları arasında oluşabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; teknik bilirkişiden, keşif ve uygulamayı takibe ve denetlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlemesi istenilmeli ve tüm kayıtlarda tarif edilen sınır yerleri düzenlenecek haritada işaret ettirilmeli; uygulamaya ilişkin mahalli bilirkişi ve tanık sözleri, çekişmeli taşınmazlara dıştan komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve varsa dayanağı olan kayıtlarla denetlenmeli; vergi kayıtları kapsamında kalan bölümler bakımından zilyetliğin de bulunması gerektiği hatırdan çıkarılmamalı; tapu ve vergi kayıtlarının çekişmeli taşınmazlara uymadığının ya da kısmen uyduğunun anlaşılması halinde, miktar fazlası bölümler yönünden zilyetlik araştırması yapılmalı; çekişmeli 55, 63, 65, 66 ve 69 parsel sayılı taşınmazlara uygulanan tasdiksiz yoklama kayıtlarının zilyetlik belgesi vasfını taşıdığı dikkate alınarak, zilyetlikle birleşmediği takdirde hukuki kıymetinin olmadığı düşünülmeli; miktar fazlası bölümler ve zilyetliğe dayanan davacıların iddialarının tespiti bakımından ise, zilyetliğin öncesinde kimde olduğu, kimden kime intikal ettiği, başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hususlarında mahalli bilirkişi ve tanıklardan ayrı ayrı olaylara dayalı bilgiler alınmalı, beyanların çelişmesi halinde yüzleştirme yapılarak çelişkilerin giderilmesine çalışılmalı; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmazların önceki ve mevcut niteliklerini ve ne kadar süreden beri hangi vasıfla kullanıldıklarını açıklayan, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı, gerekçeli ve fotoğraflandırılmış rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmazların hava fotoğraflarının çekildiği tarihlerdeki niteliğini ve kullanım şeklini açıklayan ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli; belirtilen şekilde yapılan uygulama ile dayanak tapu ve vergi kayıtlarının çekişmeli taşınmazlara uyup uymadığı belirlenmeli; kayıt uygulaması yapılırken kayıt sınırlarında bulunan sabit/gayrisabit hudutlar tespit edilmeli, kayıt uygulamasında 3402 Sayılı Yasa’nın 20. maddesi göz önünde bulundurulmalı; kayıt kapsamı dışında kalan bölümlere ilişkin davacılar ve Hazine’nin davası yönünden, davalılar lehine zilyetlik yoluyla iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı, norm miktar sınırlandırılması da göz önünde bulundurulmak suretiyle belirlenerek sonucuna göre karar verilmeli ve ayrıca çekişmeli 69 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki dava, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 27. maddesi gereğince genel mahkemeden Kadastro Mahkemesi’ne aktarılan dava mahiyetinde olduğundan, bu nitelikteki davalarda resen araştırma ilkesinin geçerli olduğu da göz önünde bulundurulmalıdır.
Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Hazine vekili, davacılardan …, davalılar … ve arkadaşları, davalılar … ve arkadaşları vekili, müdahiller … ve arkadaşları vekili … ve arkadaşları vekili ile … ve arkadaşları vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulüyle, Yerel Mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK’nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK’un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, 15.09.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.