YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/6401
KARAR NO : 2023/2068
KARAR TARİHİ : 05.04.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2330 E., 2022/657 K.
KARAR : İstinaf talebinin kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ : … Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2015/125 E., 2018/63 K.

Taraflar arasındaki askı ilan tarihinden sonra açılan kullanım kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının dahili davalı …, … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulması suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen dosya davacıları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Kullanım kadastrosu sırasında, … ili … ilçesi … … Mahallesi çalışma alanında bulunan 120 ada 11 parsel … 196,93 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz beyanlar hanesine 6831 … Orman Kanunu’nun (6831 … Kanun) 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve kullanıcısız olduğu, 120 ada 12 parsel … 247,72 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz beyanlar hanesine 6831 … Kanun’un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve taşınmazın 1996 yılından beri …’nün fiili kullanımında olduğu,şerhi verilerek bahçe niteliği ile Hazine adına tespit edilmiş, 120 ada, 10 parsel … 325,58 m² metrekare yüzölçümündeki taşınmaz beyanlar hanesine 6831 … Kanun’un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve taşınmazın 1996 yılından beri … ve …’in fiili kullanımında olduğu belirtilerek Hazine adına tespit edilmiş ve bilahare 04.11.2013 ve 05.11.2013 tarihlerinde 6292 … Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 … Kanun) kapsamında kullanıcıları … ve …’e eşit hisseyle satılarak tescil edilmiştir.

2. Asıl dosyada davacı … vekili dava dilekçesinde; … ili … ilçesi … … Mahallesi 12 pafta 1143 parsel 11 özel parsel nolu 200m²’lik arsayı müvekkili olan davacının yaklaşık 20 yıl kadar önce satın aldığını, kadastro çalışmaları sonrasında taşınmazın çekişmeli 120 ada 11 nolu parsel olarak tescil edildiğini, ancak daha sonraki kadastro çalışmaları sonrasında da davacının maliki olduğu arsanın başka ve diğer parsellere paylaştırılarak yerinin kaybolduğunu öne sürerek, kadastro çalışmaları sırasında başkaları adına tescil edilen taşınmazın tespiti ile davacı adına kullanıcı şerhi verilmesini istemiştir.

3. Birleşen dosyada davacı … vekili dava dilekçesinde; … ili … ilçesi … … Mahallesi 12 pafta 1143 parsel 12 özel parsel nolu 200m²’lik arsayı müvekkili olan davacının 1989 yılında satın aldığını, kadastro çalışmaları sonrasında taşınmazın çekişmeli 120 ada 12 nolu parsel olarak tescil edildiğini, ancak daha sonraki kadastro çalışmaları sonrasında davacının maliki olduğu arsanın başka ve diğer parsellere paylaştırılarak yerinin kaybolduğunu öne sürerek, kadastro çalışmaları sırasında başkaları adına tescil edilen taşınmazın tespiti ile davacı adına kullanıcı şerhi verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; çekişmeli 10 parsel … taşınmazın dava tarihinden sonra kullanıcılara satıldığı davacıların taleplerinin zilyetlik tespitine yönelik devam ettiği, çekişmeli 11 ve 12 parsel … taşınmazların henüz satışının yapılmadığı, asıl ve birleşen dosya davacılarının ibraz ettikleri satış senedine istinaden 200 metrekare yer satın aldıkları ve bilirkişi raporunda belirtilen kısımları kullandıklarının sabit olduğu gerekçesiyle “davanın (asıl ve birleşen) kabulüne, dava konusu 120 ada 11 nolu parseldeki tapunun beyanlar hanesine dosyaya sunulan 16.08.2017 tarihli bilirkişi raporundaki D harfi ile gösterilen ve pembe renk ile taralı alandaki 47,84m²’lik alanın …’ın fiili kullanımında olduğunun, C ile gösterilen ve 149,09m²’lik alanın …’in fiili kullanımında olduğunun; 120 ada 10 nolu parseldeki tapunun beyanlar hanesine dosyaya sunulan 16.08.2017 tarihli bilirkişi raporundaki E hafi ile gösterilen ve pembe renk ile taralı alandaki 150,54m²’lik alanın …’ın fiili kullanımında olduğunun, 120 ada 12 nolu parseldeki B ile gösterilen ve 50,91m²’lik alanın …’in fiili kullanımında olduğunun tespitine ve beyanlar hanesine bu şekilde tesciline, fazlaya yönelik talebin reddine,” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı dahili davalı …, … vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Dahili davalılar … ve … vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkillerinin 10.07.1996 tarihli satış sözleşmesi ile 400,00 metrekkare yüzölçümlü taşınmazı … …’dan satın aldıklarını, taşınmazın 75,00 metrekaresini yola terk ettiklerini ve 10 parsel … taşınmazın 325,58 metrekare olarak tespit gördüğünü, taşınmazın 04.11.2013 ve 05.11.2013 tarihli işlemlerle müvekkillerine 1/2’şer hisse ile satıldığını, dahili davalıların zilyet durumundan malik durumuna geçtiklerini, 4721 … Türk Medeni Kanunu’nun (4721 … Kanun) 1023 üncü maddesi uyarınca dahili davalıların iyiniyetlerinin korunması gerektiğini, bilirkişi raporunun çelişkili olduğunu, taşınmazların boş olduğunu, davacıların davalarını ispatlayamadıklarını bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, İstinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri ile bağlı yapılan inceleme sonucunda, asıl dosyada çekişmeli 10 parsel … taşınmaz yönünden 6292 … Kanun uyarınca gerçekleşen dayanak satış işlemi iptal edilmedikçe beyanlar hanesinin düzeltilmesi istemli davanın görülebilmesinin mümkün olmayacağı, yerel mahkemece asıl davada 10 parsel … taşınmaza yönelik davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetli olmadığı gerekçesiyle dahili davalı …, … vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle hükmün 11 ve 12 parsel … taşınmazlara yönelik bölümü aynen bırakılarak 120 ada 10 parsel … taşınmaza ilişkin davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, asıl ve birleşen davanın davacıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri
Asıl ve birleşen dosya davacıları vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava tarihinde kanunun aradığı şartın gerçekleşmiş olduğunu, 4721 … Kanun’un 2 nci maddesi uyarınca müvekkilinin hak arama yetkisini kullanırken iyiniyetli olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesinin kanunun aradığı şartla çelişir şekilde aleyhe hüküm tesis etmesinin Anayasa ve ilgili mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, taşınmazın beyanlar hanesindeki kullanıcı şerhinin iptali istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, 3402 … Kadastro Kanunu’na (3402 … Kanun) 5831 … Tapu Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un (5831 … Kanun) 8/1 inci maddesi ile eklenen Ek-4 üncü maddesi uyarınca yapılan kullanım kadastrosu sonrasında 6292 … Kanun uyarınca dava tarihinden sonra satışı yapılan taşınmaz hakkındaki davanın dinlenme olanağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 … Kanun) 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 3402 … Kadastro Kanunu’na 5831 … Kanun’un 8/1 inci maddesi ile eklenen Ek-4 üncü maddesi, 6831 … Kanun’un 2/B maddesi, 6292 … Kanun 6 ncı maddesi,

3. Değerlendirme
1. Birleşen dosyanın davacısı … vekilinin temyiz talebinin değerlendirilmesinde; Kural olarak, İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz hakkı bulunmamaktadır. Ancak ilk kararı istinaf etmeyen taraf, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak yeni bir karar verilmesi halinde bu yeni kararı temyiz edebilecektir. Diğer bir ifadeyle, istinaf başvurusunun reddi halinde Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup, İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.
Somut uyuşmazlıkta, birleşen dosyada davacı taraf, İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmemiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere; davacı taraf, İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmadığından ve aleyhine yeni bir karar verilmediğinden, Bölge Adliye Mahkemesi kararını müstakilen ya da katılma yoluyla temyiz hakkı bulunmamaktadır. Aksi düşünce, istinaf başvurusunda bulunmayan tarafa İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf kanun yolunu atlayarak temyiz etme hakkı tanınmış olur ki, bu durum 6100 … Kanun ile hayata geçirilen üç kademeli yargılama sistemini iki kademeli yargılama sistemine dönüştürür ve istinafın devre dışı bırakılmasına yol açar.
Bu itibarla; İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen birleşen dosyada davacı … vekilinin, Bölge Adliye Mahkemesinin kararını temyiz hakkı bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Asıl dosyanın davacısı … vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 … Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı … vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Birleşen dosyanın davacısı … vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

Asıl dosyanın davacısı … vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 … Kanun’un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 99,20 TL’nin temyiz eden davacı …’dan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.