YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/22130
KARAR NO : 2017/15679
KARAR TARİHİ : 16.10.2017

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının davalı iş yerinde çalışırken iş akdinin sendikal faaliyetlerde bulunması ve bu nedenle iş akdi feshedilen arkadaşına tanıklık yapacak olması nedeni ile davalı işveren tarafınca feshedildiğini, davacının üyesi olduğu sendikadan çıkarak başka bir sendikaya üye olmaya zorlandığını, bunu kabul etmeyip, başka bir arkadaşı için … İş Mahkemesinin 2015/44 esas sayılı dosyasından tanık olarak bildirilmesi nedeni ile işten çıkartıldığını iddia ederek; davacının işe iadesine, 4857 sayılı kanunun 21/3 maddesi gereğince 4 aylık ücret ve sosyal yardımları ile 4857 sayılı kanunun 21/1 ve 6356 sayılı Sendikalar Kanunun 25. Maddesi gereği sendikal nedenlerle fesih nedeni ile bir yıllık ücreti toplamından az olmamak üzere sendikal tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı taraf davanın reddini savunmuştur.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davalı tarafça dosyaya haklı fesih olgusunu kanıtlayacak herhangi bir delilin sunulmamış olması sebebiyle iş akdinin işveren tarafından haksız olarak sonlandırıldığı, feshin geçersiz olduğu, dosyanın bir şekilde tarafı olduğu salt soyut taraf sendika yazı sına istinaden sendikal sebeple fesih olgusunun kanıtlanmış sayılamayacağı gerekçesiyle sendikal tazminat talebinin reddiyle feshin geçersizliğine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davacı vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
İşverence yapılan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.
Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25 inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, sendika üyeliklerini sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri gibi şartlara bağlanamayacağı hükme bağlanmıştır. Yine, işçiler arasında … şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından ayrım yapılamayacağı da yasada öngörülmüştür. Sendikal faaliyetlere katılma da güvence altına alınmıştır. Sözü edilen hükümlerden “fesih dışında” olanlara aykırılık halinde işçinin bir yıllık ücretinden az olmamak üzere tazminata tabi olduğu Yasada açıklanmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin 22.10.2014 tarihli oturumunda verilen 2013/ 1 E sayılı kararında, maddede yer alan “…fesih dışında…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, yürürlüğün durdurulması isteminin koşulları oluşmadığından talebinin reddine karar verilmiştir.
Sendikal bir nedenle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçi, feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine dair dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. İşçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez.
İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.
Fesih dışında işverenin sendikal ayrımcılık yaptığı iddiasını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak işçi sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren davranışının nedenini ispat etmekle yükümlüdür.
Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.
Dosya içeriğine göre; somut uyuşmazlıkta …, Gaz, Su ve Baraj Çalışanları Sendikası tarafından düzenlenen 01.06.2015 tarihli müzekkere cevabında; davacı işçi dahil 20 davalı iş yeri çalışanının sendikal faaliyette bulunmaları neticesinde işten çıkartıldığı belirtilmiş olup, bu müzekkere cevabı yeterli açıklamayı içermemektedir. Mahkemece sendikal fesih iddiasına ilişkin olarak yapılan araştırma yetersiz olup, yapılması gereken davalı işverenlik tarafından fesih dönemi toplam kaç işçi çıkarıldığı, iş akdi feshedilen işçilerin oransal olarak kaçının sendikalı olduğu, davalı işverenlik tarafından sendikal faaliyetten haberdar olunmasının ardından sendika üyeliğinden çekinmeye zorlama olup- olmadığı, sendika üyeliğinden istifa edip de çalışmaya devam eden işçi olup- olmadığı hususları saptanmalıdır. Feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı somut verilerle tespit edilerek sonuca gidilmesi gerekirken, eksik araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 16.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.