YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/25890
KARAR NO : 2020/12038
KARAR TARİHİ : 15.10.2020

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, Davacının asıl işveren … alt işvereni … Koruma şirketi işyerinde güvenlik görevlisi olarak 03.07.2008 tarihinde işe başlayıp 31.05.2013 tarihine kadar aralıksız çalıştığını, üç vardiya halinde çalıştığını, 09:00-16:00, 16:00-24:00 ve 24:00-09:00 saatleri arasında çalıştığını, fazla çalışma ve gece fazla çalışması olduğunu, hafta içi bir gün izin kullanıp haftada 6 gün çalıştığını, net maaşının son olarak 1.050,00 TL olduğunu, yol ve yemek ücretlerinin ödendiğini, davalıların alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia ederek; Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı, Fazla Mesai ücreti, Bayram ve Genel Tatil ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı … vekili, davacının, diğer davalı şirket ile kurum arasında 24.05.2011-31.05.2013 tarihlerini kapsayan sözleşmelere göre çalıştığını, davacının diğer davalı şirkette 03.07.2008 tarihinde işe başladığını, iş akdinin haksız olarak sona erdirilmediğini, sözleşmenin süresinin dolması nedeniyle sona erdirildiğini, kıdem tazminatı alacaklarından sorumlu olmadıklarını, fazla mesai ve genel tatil mesai ücretlerinin 2008-2013 aylarını kapsayan bordrolar ile ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir,
Davalı … Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şirketi vekili, davacının 31.05.2013 tarihine kadar belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, belirli süreli sözleşmenin süresinin dolması ile sona erdiğini, davacının 01.06.2013 tarihinde ihaleyi alan yeni şirkette çalışmaya devam ettiğini, iş akdinin sona ermediğini bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı talep edemeyeceğini, genel tatil haklarını kullandığını fazla mesailerinin kendisine ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı, davalılar temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Davalı … Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekilinin temyizi yönünden;
Bir kısım işçilik alacaklarının ödetilmesi istemi ile açılan davada mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar davalı … Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiş ise de, davalı vekili 02.04.2019 tarihli dilekçesi ile temyiz isteminden feragat etmiş olup, vekaletnamesinde temyizden feragat yetkisinin bulunduğu da anlaşıldığından; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. Maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 432/4. Maddesi uyarınca davalının temyiz isteminin reddine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
2-Davalı Türkiye Elektrik İletim A.Ş. temyizi yönünden;
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, davacının değişen alt işverenler nezdindeki çalışmalarının feshe bağlı işçilik haklarına etkileri konusunda toplanmaktadır.
İşçinin asıl işverenden alınan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışması halinde, işyeri devri kurallarına göre çözüme gidilmesi gerekmektedir. Bu durumda değişen alt işverenler işçinin iş sözleşmesini ve doğmuş bulunan işçilik haklarını da devralmış sayılırlar. İş sözleşmesinin tarafı olan işçi veya alt işveren tarafından bir fesih bildirimi yapılmadığı sürece, iş sözleşmeleri değişen alt işverenle devam edeceğinden, işyerinde çalışması devam eden işçi açısından, feshe bağlı haklar olan ihbar ve kıdem tazminatı ile izin ücreti talep koşulları gerçekleşmiş sayılmaz.
İşyerinin tamamının veya bir bölümünün hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devri işyeri devri olarak tanımlanabilir. 4857 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde, işyerinin bir bütün olarak veya bir bölümünün hukukî bir işleme dayalı olarak başkasına devri halinde mevcut iş sözleşmelerinin devralana geçeceği düzenlenmiştir. Bu anlatıma göre, alt işverence asıl işverenden alınan iş kapsamında faaliyetini yürüttüğü işyerinin tamamen başka bir işverene devri 4857 sayılı İş Kanunu’nun 6 ncı maddesi kapsamında işyeri devri niteliğindedir. Dairemizin kökleşmiş içtihatları da bu yöndedir.
Süresi sona eren alt işverenle yeni ihaleyi alan alt işveren arasında açık biçimde işyeri devrini öngören bir sözleşme yapılması da imkân dahilindedir. Alt işverenin değişmesine rağmen yeni alt işveren nezdinde işyerinde çalışmaya devam edecek olan işçilerin belirlendiği hallerde, sözü edilen işçiler bakımından iş sözleşmelerinin devralan işveren geçtiği tartışmasızdır. Ancak yeni alt işverende çalışacak olan işçiler arasında gösterilmeyen ve süresi sona eren alt işveren tarafından başka bir işyerinde çalıştırılmak üzere bildirimde bulunulmayan işçilerin iş sözleşmelerinin devreden alt işveren tarafından feshedildiğini kabul etmek gerekir.
Alt işverenin asıl işverenle akdettiği çalışma süresinin sonunda veya süresinden önce alt işverenin, ilişkinin sonlandırılması nedenine dayalı olarak tüm işçilerine başka işyeri göstererek işyerinden ayrılması, ardından işin asıl işveren tarafından başka bir alt işverene verilmesi örneğinde alt işverenler arasında hukukî bir ilişki bulunmamaktadır. Hukukî ilişki, alt işverenler ile asıl işveren arasında gerçekleştiğinden belirtilen durum alt işverenler arasında işyeri devri olarak değerlendirilemez.
Alt işverenlerin değişmesi en yaygın biçimde, süresi sona eren alt işverenin işyerinden ayrılması ve işçilerin yeni alt işveren nezdinde çalışmaya devam etmeleri şeklinde gerçekleşmektedir. Bu eylemli durumun işyeri devri niteliğinde olup olmadığının tespiti ile hukukî sonuçlarının belirlenmesi önemlidir. Alt işverenlerin değişiminde olması gereken, süresi sona eren alt işverenin işyerinden ayrılması anında işçilerini de beraberinde başka işyerlerine götürmesi veya iş sözleşmelerinin sona erdirilmesidir. Bunun tersine alt işveren işçilerinin alt işverenin işyerinden ayrılmasına rağmen yeni alt işveren yanında aynı şekilde çalışmayı sürdürmeleri halinde, alt işverenler arasında İş Kanununun 6 ncı maddesi anlamında bir işyeri devrinin kabulü gerekir. Bu durumda yeni alt işverenin, devam eden hizmet akitlerini de devraldığı aynı maddede hükme bağlanmıştır.
İşçinin asıl işverenden alınan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışması halinde, işyeri devri kurallarına göre çözüme gidilmesi gerekmektedir. Bu durumda değişen alt işverenler işçinin iş sözleşmesini ve doğmuş bulunan işçilik haklarını da devralmış sayılırlar. İş sözleşmesinin tarafı olan işçi veya alt işveren tarafından bir fesih bildirimi yapılmadığı sürece, iş sözleşmeleri değişen alt işverenle devam edeceğinden, işyerinde çalışması devam eden işçi açısından, feshe bağlı haklar olan ihbar ve kıdem tazminatı ile izin ücreti talep koşulları gerçekleşmiş sayılmaz. Buna karşın, süresi sona eren alt işverence işçinin iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde, yapılan fesih bildirimi ile iş ilişkisi sona ereceğinden, işçinin daha sonra yeni alt işveren yanındaki çalışmaları yeni bir iş sözleşmesi niteliğindedir. Bu durumda feshe bağlı hakların talep koşulları gerçekleşeceğinden, feshin niteliğine göre hak kazanma durumunun değerlendirilmesi gerekecektir.
Somut uyuşmazlıkta, davacının davalı şirket nezdinde Türkiye Elektrik İletim A.Ş. bünyesinde alt işverenlerin işçisi olarak çalıştığı sabittir. Davacının hizmet döküm cetveli incelendiğinde davacının davalı … Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’ nden 31.05.2013 tarihinde çıkışı görülmekte, 01.06.2013 tarihinde ise 1293375 sicil numaralı davalı …’ den iş alan Koza Güvenlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. işyerinde çalışmaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Davacının iş akdinin sona erdiği ispat edilemediğinden ve davacı ihaleyi alan yeni şirkette aralıksız olarak çalışmaya devam ettiğinden iş akdi feshedilmeyen davacının talep ettiği feshe bağlı alacaklar kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi yerine kabulü hatalıdır.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 15/10/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.