YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/20414
KARAR NO : 2017/7947
KARAR TARİHİ : 08.05.2017

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili davacının, 19.01.2012-23 08 2013 tarihleri arasında davalı işverene ait … … Mağazasında en son satış danışmanı olarak çalıştığını, davacının iş sözleşmesinin feshinin asıl nedeninin işyerindeki sendikal örgütlenmede aktif rol üstlenmesi ve sendikaya üye olması olduğunu, davalı işverenin aynı gerekçe ile sendikaya üye olan veya sendikal faaliyetlerde bulunan birçok işçinin iş sözleşmesini fesih ettiğini, davacı işçinin çok başarılı bir personel olmasına rağmen gerçek dışı nedenler gösterilerek işten çıkarıldığını belirterek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin iş gerekleri nedeniyle feshedildiğini şirketin sürekli zarar ettiğini, bazı işyerlerinin kapatıldığını ve küçültüldüğünü, bu nedenle istihdam fazlalığı oluştuğunu feshin geçerli nedene dayandığını, sendikal fesih iddiasının da doğru olmadığını, davacının sendika üyesi olup olmadığının bilmesinin mümkün olmadığını, sendika üyesi olduğunun bu dava ile öğrenildiğini, yaklaşık bir buçuk yıllık sürede iş sözleşmesi sona erdirilmek zorunda olan 400’den fazla işçi arasında sendika üyesi işçilerin bulunmasının da kaçınılmaz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemenin 07.07.2015 tarih, 2013/416 Esas, 2015/801 Karar sayılı feshin geçersizliğine işe başlatmama tazminatının 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21/1 maddesi uyarınca 4 ay olarak belirlenmesine yönelik kararının davacı vekilinin temyizi üzerine, Dairemizin 03.03.2016 Gün, 2015/26307 Esas, 2016/4664 Karar sayılı ilamıyla davacının sendikal örgütlenmede aktif rol üstlenmesi ve sendikaya üye olması nedeniyle feshedildiğini, davalı işverenin aynı şekilde sendikaya üye olan sendikal faaliyette bulunan birçok işçinin iş sözleşmesini feshettiğini belirterek sendikal tazminat talepli işe iadesini talep ettiği, ancak mahkemece karar gerekçesinde feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı konusunda bir irdeleme yapılmadığı gibi yargılama sırasında feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı konusunda yeterli bir araştırmanın da yapılmadığı gerekçesiyle bozulması üzerine yapılan yargılama sonucunda mahkemece bozma sonrası sendika yazı cevabında davalı işverenlikte 90 işçi çalıştığı bunlardan 12’sinin sendikaya üye olduğu, davalı işverenlik tarafından sendikaya üye oldukları gerekçesi ile bugüne kadar 50’ye yakın işçinin iş sözleşmesinin feshedildiği, dinlenen tanık beyanlarından davacının mesai saatleri dışında sendikal faaliyetlerde bulunduğu ancak bu yönde yapılan toplantıların davalı işverenliğin güvenlik personeli tarafından takip edilerek yönetime bilgi verildiği ve davacının da bu sendikal faaliyeti nedeniyle iş sözleşmesinin sonlandırıldığı gerekçesiyle 6356 sayılı Kanun’un 25/4-5 maddeleri uyarınca davacının 1 yıllık ücreti tutarında tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine ayrıca davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının 4 aylık brüt ücret tutarında belirlenmesine ve 4 aylık boşta geçen süre alacağının ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar sayılı ilamımız). Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.
6356 sayılı Kanun’un 25. maddesinin 5. fıkrasında yer alan düzenlemede “Sendikal bir nedenle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçi, 4857 sayılı Kanunun (…) (2) , 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.”
Öncelikle mahkemece bozma sonrası feshin sendikal nedene dayandığı gerekçesiyle sendikal tazminata hükmedilmiş iken ayrıca 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21/1 maddesi uyarınca işe başlatmama tazminatına hükmedilmesi 6356 sayılı Kanun’un 25/5 maddesine aykırıdır.
Ayrıca mahkemece bozma öncesi dinlenen davacı tanık beyanı ve bozma sonrası sendikadan gelen yazı cevabı değerlendirilerek feshin sendikal nedene dayandığı kabul edilmişse de, davacının 18.02.2013 tarihinde sendikaya üye olduğu, emsal Dairemizce feshin sendikal nedene dayandığı kabul edilen dosyalardaki işçilerin iş sözleşmelerinin fesih tarihlerinin 2013 yılı Nisan- Mayıs ayları olduğu, davacı tanığının da iş sözleşmesinin Mayıs 2013’te feshedildiği, davacının iş sözleşmesinin ise 23.08.2013 tarihinde feshedildiği, yine emsal 22. Hukuk Dairesi’nin sendikal araştırmaya yönelik bozma kararı sonrası … 15. İş Mahkemesi’nin 2015/60 Esas, 2015/1266 Karar sayılı kararında o dosyanın davacısı işçinin iş sözleşmesinin 05.09.2013 tarihinde feshedildiği, ancak sendikal nedenle yapılan fesihlerin Nisan ayında yapıldığı fesih tarihi dikkate alınarak feshin sendikal nedene dayanmadığına karar verildiği ve bu kararın davacı temyizi üzerine Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 07.03.2016 Gün, 2016/4573 Esas, 2016/6809 Karar sayılı kararıyla onandığı, davacının sendikaya üyelik tarihi, iş sözleşmesinin feshi tarihi, emsal işçilerin iş sözleşmelerinin fesih tarihleri ile ispat durumunda dikkate alındığında feshin geçersiz olmakla birlikte sendikal nedene dayandığının kabulü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6. Davacının yaptığı 228.35 TL. yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.980,00 TL. ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,
Kesin olarak oybirliği ile 08/05/2017 günü karar verildi.

GNU