YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/854
KARAR NO : 2023/8029
KARAR TARİHİ : 29.11.2023
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklı tarafından başlatılan ilamlı icra takibinde, borçlu şirketin; takibe dayanak ilamın kesinleşmeden icraya konulamayacağı şikayeti ile mahkemeye başvurduğu, mahkemece, ilamın kesinleşmeden takibe konulmasına olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve takibin iptaline karar verildiği, alacaklı şirketin istinaf başvurusu üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, dayanak ilamda, davalının şirketten çıkmasına izin verildiği, şahsın hukukuna ilişkin olması nedeniyle kesinleşmeden takibe konulmasının mümkün olmadığı ve takip dayanağı ilamın da henüz kesinleşmediği anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi benimsenmek suretiyle, başvurunun esastan reddine hükmedildiği, kararın alacaklı tarafından temyiz edildiği görülmektedir.
HMK’nın 367/1 maddesi gereğince, temyiz kararın icrasını durdurmaz. Yani kural olarak kararın kesinleşmemiş olması, kararın yerine getirilmesini önlemez. Bu kuralın istisnaları da yine yasalarda düzenlenmiştir.
Taşınmaza ve buna ilişkin ayni haklara, aile ve şahsın hukukuna ilişkin ilamlar (HUMK.443/4 m.). Mahkûmiyete ilişkin ceza ilamlarının tazminat ve yargılama giderlerine ilişkin kısımları, (5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun’un 4.maddesi), Kira tespit ilamları (12.11.1979 tarih 1979/1-3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı). Menfi tespit davasına ilişkin ilamlar ( İİK 72. madde). Yabancı Mahkeme ilamlarının tenfizi hakkındaki kararlar ( MÖHUK. 41/2 ), Sayıştay Kararları (6085 sayılı Sayıştay Kanunu 53. madde), İdare aleyhine açılan haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar (2577 sayılı İYUK28/1) kesinleşmeden takibe konu edilemezler.
Takip konusu olan İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/358 E. 2022/431 K. 26.05.2022 tarihli ilamında ise; davacının …,… davalının ise … olduğu, davacının davasının kabulü ile; davacı …’ın İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 727436 sırasında kayıtlı … Eğitim ve Yayıncılık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’ndeki 10.000 TL nominal bedelli toplam sermaye içindeki 10.000/100.000 payı yönünden TTK md. 638 uyarınca davalı şirketten çıkmasına izin verilmesine ve 123.092,37 TL ayrılma akçesinin karar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine hükmedilmiştir.
Uyuşmazlık; ticari şirketlerde hissenin el değiştirmesi ve payda mülkiyet değişikliklerine ilişkin ilamların kesinleşmeden icra takibine konulup konulamayacağı hususunda toplanmaktadır. Gerek öğretide gerek Yargıtay uygulamalarında ilamların kesinleşmeden icraya konulması kural olup, keşinleşmeden icra takibi yapılamaması ise istisnadır.
Yargıtay uygulamaları ve öğretide kabul edilen ise ticari şirketlere ilişkin ilamların kesinleşmeden takibe konu olmamalarında gerekçe olarak HMK 367/2 fıkrası uyarınca kişiler hukukuna dayandırılmıştır. Bu uygulamada kişiler hukuku cümlesi geniş yorumlanarak tüzel kişilerin organlarına ilişkin verilen kararlar olup, bu sonuca da geniş yorum yapılarak ulaşılmıştır.
Dairemizin bazı kararlarında da ticari şirketlere ilişkin ilamlarda sicil değişikliği yaptığı gerekçesiyle kesinleşme aranmıştır. Takibe dayanak ilama konu şirket ise Türk Ticaret Kanununda sayılan ticaret şirketlerinden ‘limited’ şirkettir.
Takibe konu ilam eda hükmü içermekte olup, mamelek hukukuna ilişkindir. Ticaret şirketlerinde ortaklıktan çıkmaya ilişkin ilamların kesinleşmesi sadece 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 16/son maddesi gereği aranmıştır. Bunun dışında ortaklıktan çıkma, pay bedelinin ödenmesi ve pay mülkiyet değişikliği sonucu doğuran ilamlarda kesinleşmeye ilişkin kanun hükmü bulunmamaktadır.
Dolayısı ile davaya konu ilamın kesinleşmeden takibe konulmasında yasaya uymayan bir yön bulunmadığı görülmektedir.
O halde, yukarıda açıklanan gerekçeyle, İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nin 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nin 373/1. maddesi uyarınca, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 14.12.2022 tarih ve 2022/4261 E. – 2022/3511 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, İstanbul … 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 06.10.2022 tarih ve 2022/775 E. – 2022/687 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine, 29.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…