Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/6145 E.  ,  2021/5638 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/6145
Karar No : 2021/5638

TEMYİZ EDEN(DAVACILAR) : 1- … 2- …
3- … 4- …
5- …
VEKİLLERİ : Av. …

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği / …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMLERİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih (Kararda sehven … olarak yazılmıştır.) ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından; İstanbul ili, Beşiktaş ilçesinde bulunan “…” isimli gece kulübüne 01/01/2017 tarihinde yapılan silahlı terör saldırısı sonucu davacılardan …’nun yaralanmasında idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle, maddi ve manevi zararlarının tazmini için yapılan başvuru üzerine 1.344,82 TL ödenmesine ilişkin İstanbul Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No’lu Zarar Tespit Komisyonun … tarih ve … sayılı kararının ve İstanbul Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyon Başkanlığı’nın … tarih ve … no’lu Uyuşmazlık Tutanağının iptali ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla … için 10.000,00 TL maddi (miktar artırım dilekçesi ile 604.727.27 TL), 100.000,00 TL manevi, baba … için 20.000,00 TL manevi, anne … için 20.000,00 TL manevi, dede … için 10.000,00 TL manevi, babaanne … için 10.000,00 TL manevi tazminatın 01/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacılardan …’nun 604.727,27 TL maddi tazminat istemi yönünden; uyuşmazlığa konu zararın terör olayı sonucu meydana geldiği, olayda davalı idarenin kusur ya da kusursuz sorumluluğunu gerektirecek iş ve / veya eylemi bulunmadığı, bu nedenle maddi zarar talebinin 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında karşılanması gerektiği, buna göre maddi zararın 20 günlük iş göremezlik raporu ile Adli Tıp Kurumu tarafından tespit olunan maluliyet oranı (%5,3) gözetilerek, Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Yönetmeliğin 21. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca hesaplanması sonucu 4.034,44 TL olduğunun anlaşıldığı; manevi tazminat istemleri yönünden, dava konusu terör olayının niteliği ve sonuçları ve davacı …’nun tedavi sürecinde yaşadığı sıkıntılar göz önüne alındığında, davacılardan saldırıda yaralanan …’ya 40.000,00 TL, baba …’ya 10.000,00 TL, anne …’ya 10.000,00 TL, dede …’ya 5.000,00 TL, babaanne …’ya 5.000,00 TL manevi tazminat ödenmesi gerektiği; dava konusu işlemlerin iptali istemi yönünden, İstanbul Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No’lu Zarar Tespit Komisyonun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının 20 gün işgörmezlik raporu göz önüne alınarak maddi zararı hesaplanmış ise de, Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. İhtisas Kurulu’nun … tarih ve … sayılı raporunda davacının maluliyet oranı %5,3 olarak belirlendiğinden, Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Yönetmeliğin 21. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin birlikte uygulanması suretiyle ödenecek tutarın (1.344,82+2.689,62=4.034,44) 4.034,44 TL olması gerektiği, dolayısıyla eksik değerlendirmeye dayalı İstanbul Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No’lu Zarar Tespit Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile İstanbul Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyon Başkanlığı’nın … tarih ve … nolu Uyuşmazlık Tutanağında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, davacıların maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile … için 4.034,44 TL maddi tazminatın, davalı idareye başvuru tarihi olan 06/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece …’ya ödenmesine, bakiye 600.692,83 TL maddi tazminat isteminin ise reddine, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile … için 40.000,00 TL, baba … için 10.000,00 TL, anne … için 10.000,00 TL, dede … için 5.000,00 TL, babaanne … için 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 06/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin kısmı ile …’ya yönelik maddi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddine ve davacılardan …, …, …, … için hükmedilen manevi tazminat tutarlarına ilişkin kısımlarının usul ve hukuka uygun olduğu, taraflarca ileri sürülen istinaf nedenlerinin kararın bu kısımlarının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği; …tarafından talep edilen manevi tazminatın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmına yapılan istinaf başvurularına gelince, …’nun manevi zararının sosyal risk ilkesi gereği tazmini gerekmekle birlikte, İdare Mahkemesi kararında … için hükmedilen 40.000,00 TL manevi tazminatın olayın oluş şekline göre zenginleşmeye sebep olacak miktarda fahiş olduğu görüldüğünden, manevi tazminatın amaç ve niteliği, olay karşısında duyulan acı ve benzer davalarda hükmedilen tutarlar dikkate alınarak … için takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuruda bulunulan 06/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece ödenmesi, fazlaya dair talebin ise reddi gerektiği; öte yandan, başvuruya konu kararda her ne kadar davacılardan … lehine hükmedilen 4.034,44 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 06/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiş ise de; Danıştay Onuncu Dairesinin içtihatları uyarınca söz konusu tutarın uyuşmazlık tutanağının imzalandığı tarih olan 27/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin kısmı ile …’ya yönelik maddi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddine ve davacılardan …, …, …, … için hükmedilen manevi tazminat tutarlarına ilişkin kısımlarına yönelik davacı ve davalı istinaf başvurularının reddine, kararın hüküm fıkrasında yer alan “… için 4.034,44 TL maddi tazminatın, davalı idareye başvuruda bulunulan 06/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacı …’ya ödenmesine” ibaresinin “… için 4.034,44 TL maddi tazminatın, uyuşmazlık tutanağının imzalandığı tarih olan 27/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacı …’ya ödenmesine” şeklinde düzeltilmesine, davalı idare istinaf başvurusunun kısmen kabulü suretiyle davacılardan … lehine hükmedilen 40.000,00 TL manevi tazminatın 20.000,00 TL’lik kısmının kaldırılmasına, bu kısım bakımından davanın reddine, sonuç itibarıyla … için belirlenen 20.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 06/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece ödenmesine, … tarafından talep edilen fazlaya dair manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, maddi tazminat talebinin genel tazminat hukuku kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, kabul anlamına gelmemekle birlikte 5233 sayılı Kanun’a göre de hesaplamanın hatalı olduğu, manevi tazminat miktarının düşük olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı … Valiliği tarafından, terör ve terörle mücadeleden dolayı zarara uğrayan kişilerin yalnızca maddi zararlarının ödenebileceği, manevi zararlarının ödenemeyeceği, dava konusu olayda idareye atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca karşılıklı olarak temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Beşiktaş ilçesinde bulunan “…” isimli gece kulübüne 01/01/2017 tarihinde yapılan silahlı terör saldırısı sonucu davacılardan ..’nun yaralanmasında idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle, davacıların maddi ve manevi zararlarının tazmini için yaptıkları başvuru üzerine İstanbul Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No’lu Zarar Tespit Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile başvurucu tarafından 20 günlük iş göremezlik raporu sunulduğu belirtilerek 5233 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliğine göre hesaplanan 1.344,82 TL’nin ödenmesine karar verildiği, söz konusu tutarın davacılar tarafından kabul edilmeyerek uyuşmazlık tutanağı imzalandığı, bunun üzerine İstanbul Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No’lu Zarar Tespit Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının ve İstanbul Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyon Başkanlığı’nın … tarih ve … no’lu Uyuşmazlık Tutanağının iptali ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla … için 10.000,00 TL maddi (miktar artırım dilekçesi ile 604.727.27 TL), 100.000,00 TL manevi, baba … için 20.000,00 TL manevi, anne … için 20.000,00 TL manevi, dede … için 10.000,00 TL manevi, babaanne … için 10.000,00 TL manevi tazminatın 01/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa’nın 125. maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun’un 7. maddesinde, hayvanlara, ağaçlara, ürünlere ve diğer taşınır ve taşınmazlara verilen her türlü zararların; yaralanma, engelli hale gelme ve ölüm hallerinde uğranılan zararlar ile tedavi ve cenaze giderlerinin; terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle kişilerin mal varlıklarına ulaşamamalarından kaynaklanan maddi zararların, bu Kanun hükümlerine göre sulh yoluyla idarece ödeneceği kurala bağlanmış; 9. maddesinde, ”Yaralanma, engelli hâle gelme ve ölüm hâllerinde (7000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunan miktarın;a) Yaralananlara altı katı tutarını geçmemek üzere yaralanma derecesine göre,b) Çalışma gücü kaybı, yetkili sağlık kuruluşları tarafından üçüncü derece olarak tespit edilenlere dört katından yirmidört katı tutarına kadar,c) Çalışma gücü kaybı, yetkili sağlık kuruluşları tarafından ikinci derece olarak tespit edilenlere yirmibeş katından kırksekiz katı tutarına kadar, d) Çalışma gücü kaybı, yetkili sağlık kuruluşları tarafından birinci derece olarak tespit edilenlere kırkdokuz katından yetmişiki katı tutarına kadar,e) Ölenlerin mirasçılarına elli katı tutarında, nakdî ödeme yapılır. Nakdî ödemenin tespitine esas tutulacak miktar, ödeme yapılmasına ilişkin valinin veya Bakanın onayı tarihinde geçerli gösterge ve katsayı rakamları esas alınarak belirlenir. Birinci fıkranın (e) bendine göre belirlenen nakdî ödemenin mirasçılara intikalinde 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun mirasa ilişkin hükümleri uygulanır. Cumhurbaşkanı, nakdî ödemeye esas tutulan gösterge rakamını yüzde otuza kadar artırmaya veya kanunî sınıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu Kanun kapsamındaki zararlardan dolayı, zarar gören kişilere gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri tarafından yapılan ödemeler sebebiyle Devlete rücu edilemez. Nakdî ödemenin şekli, tutarı, yaralanma ve engellilik derecelerinin tespitine ilişkin esas ve usuller yönetmelikle belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Yönetmeliğin “Yaralanma, engelli hale gelme ve ölüm hallerinde yapılacak ödemeler” başlıklı 21. maddesinde, “Yaralanma, engelli hâle gelme ve ölüm hâllerinde (7000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunan miktarın; a) Yaralananlara, altı katı tutarını geçmemek üzere, onda birinin doktor veya sağlık kurulu raporu ile belirlenen iş ve güce engel olma süresi ile çarpımı sonucunda belirlenecek tutarda, b) Çalışma gücü kaybı derece ve oranları için ekli cetvelde (EK-D) belirlenen katı tutarında, c) Ölenlerin mirasçılarına elli katı tutarında, nakdî ödeme yapılır.” kuralı bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A-) Temyize konu kararın, dava konusu işlemlerin iptali ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin kısmının incelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, dava konusu işlemlerin iptali ve manevi tazminatın kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B-) Temyize konu kararın, maddi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin kısmının incelenmesi:
Bakılan uyuşmazlıkta; dava konusu İstanbul Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No’lu Zarar Tespit Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile davacı tarafından sunulan 01/01/2017 – 20/01/2017 tarihleri arası 20 günlük iş göremezlik raporu dikkate alınarak Yönetmeliğin 21. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre 20 gün üzerinden yapılan hesaba göre 1.344,82 TL ödenmesine karar verildiği,
Mahkeme tarafından davacının dava konusu olay nedeniyle maluliyet oranının belirlenmesi için alınan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. İhtisas Kurulu’nun … tarih ve …sayılı raporunda; “…’nun 01/01/2017 tarihinde maruz kaldığı ateşli silah yaralanmasına bağlı;
1-) Travma sonrası stres bozukluğu yaralanması nedeniyle; iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, kesin işgöremezlik süresinin kişinin tedavi ve takibini yapan hekimler (sağlık kuruluşu) tarafından düzenlenmiş istirahat veya çalışabilir raporu ile belirlenebileceği, iyileşme süresi içerisinde başka birisinin bakımına muhtaç durumda olmadığı,
2-) Geçici işgöremezlik süresi sonundan itibaren travma sonrası stres bozukluğu arızası nedeniyle; olay tarihinde yürürlükte olan 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası Grup 1 alınarak: E cetveline (yaşına) göre %5.3 (beşnoktaüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı” yolunda görüşe yer verildiği,
Mahkemece, Komisyonun 20 gün üzerinden hesaplayarak belirlediği 1.344,82 TL geçici işgöremezlik tazminatına, Adli Tıp Kurumu raporu ile belirlenen %5.3 meslekte kazanma gücü kaybının dikkate alınarak Yönetmeliğin 21. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine göre hesaplanan 2.689,62 TL sürekli kazanma kaybı da eklenerek toplam 4.034,44 TL tazminata hükmedildiği anlaşılmaktadır.
Mahkeme tarafından alınan Adli Tıp Kurumunun raporuna göre davacının travma sonrası stres bozukluğu nedeniyle iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği, geçici işgöremezlik süresi sonundan itibaren %5.3 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı belirtildiğinden, davacının iyileşme süresinin belirlenmesi gerektiği açık olup, dosyada bulunan evrakta davacının olaydan sonra psikolojik destek aldığı anlaşıldığından, olaya bağlı yaşadığı travma nedeniyle davacıya uygulanan tedavi ve dolayısıyla davacının iyileşme süresinin tespiti için gerekli bilgi ve belgelerin getirilmesi suretiyle geçici iş göremezlik (iyileşme süresi) hesabının 5233 sayılı Kanun ve Yönetmelik kapsamında yeniden hesaplanarak bir karar verilmesi gerekirken, Yönetmeliğin 21. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre hesaplanan tutara, Komisyonun, aynı Yönetmeliğin 21. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 20 gün üzerinden yaptığı hesap eklenerek maddi tazminata hükmedilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının bu kısım yönünden reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacıların temyiz istemlerinin maddi tazminat yönünden kabulüne, manevi tazminat yönünden reddine, davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemlerin iptali ile maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak taraflarca yapılan istinaf başvurularının, kısmen kabulüne, kısmen reddine dair temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, dava konusu işlemlerin iptali ile manevi tazminat istemlerine ilişkin kısmının ONANMASINA, maddi tazminat istemine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/11/2021 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.