Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/6633 E. , 2021/5565 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/6633
Karar No : 2021/5565
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı … vekili Av. … tarafından, askerliğe elverişli olmadığı halde davalı idare tarafından yeterli muayene yapılmadan müvekkiline askerlik yaptırıldığı ve hastalığını söylemesine rağmen ilaçları verilmeyerek böbreğinin %50’sinden fazlasının işlevini yitirmesine neden olunduğundan bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle … Bakanlığı’na karşı açılan davada, Adana … İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İzmir İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile İzmir … İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Adana İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun’un 43. maddesi, 1/b fıkrası uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 32. maddesi, 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu; 36. maddesinde, “İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer, İdari mahkemesidir.” hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının Adana ili Seyhan ilçesi Askerlik Şubesi Başkanlığında yoklama işlemine başladığı, 01/10/2019 tarihinde Adana Seyhan 59 nolu Aile Hekimliği Biriminde yapılan muayenesi sonrasında Aile Sağlığı Merkezinin “A33 F01 (Kilo fazlalığı) Askerliğe Elverişlidir” notuyla yoklamasını tamamladığı, 30/01/2020 tarihinde İstihkam Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Narlıdere/ İzmir’ e sevk edildiği, 01/02/2020 tarihinde birliğine katıldığı, askerliği sırasında İzmir Dokuz Eylül Üniversitesinin … tarih ve … sayılı raporu ile esansiyel (primer) hipertansiyon, kronik böbrek yetmezliği tanısıyla bir ay hava değişimi aldığı, Adana Seyhan Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 23/03/2020 tarihli rapor ile bir ay hava değişimi aldığı sonrasında Adana Seyhan Devlet Hastanesinin … tarih ve … sayılı raporu ile hipertansiyon, böbrek yetmezliği tanısı ile “askerliğe elverişli değildir” raporu verilerek terhis edilmesi üzerine davacı tarafından askerliğe elverişli olmadığı halde idare tarafından yeterli muayene yaptırılmayarak askerlik yaptırıldığı ve hastalığını söylemesine rağmen ilaçları verilmeyerek böbreğinin %50’sinden fazlasının işlevini yitirmesine neden olunduğundan bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının sağlık sorunları nedeniyle askere alınmaması gerekirken idarece gerekli muayene ve tetkikler yapılmaksızın askere alındığının iddia edildiği, tazminat isteminin, idarenin, askere alma ve alım sırasında verilen sağlık muayenesi hizmetinin iyi işlememesine dayandırıldığı, tazminat istemine konu olan zararın Adana ilinde bulunan Seyhan Askerlik Şubesi Başkanlığının askeralma işlemlerinden kaynaklandığı görüldüğünden, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan hükmü uyarınca ileri sürülen zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili yer mahkemesi olan Adana İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı Kanun’un 43/1-b fıkrası uyarınca davanın görüm ve çözümünde Adana İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Adana 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın İzmir 4. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 16/11/2021 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.