YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/3274
KARAR NO : 2022/66
KARAR TARİHİ : 10.01.2022

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
İlk Derece
Mahkemesi :… 9. İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı kurum ve davalı … vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine,… Bölge Adliye Mahkemesi 10.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi
I-İSTEM
Davacı, Davalı …’ın yanında 2005-2010 yılları arasında asansör montajcısı olarak kesintisiz çalıştığını ancak çalışma gün sayılarının eksik bildirildiğini, davalı …’ın kurmuş olduğu … Ltd.Şirketinde ara vermeden iş akdinin hiçbir sebep gösterilmeden fesih edildiği 24.04.2014 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, çalışmaların eksik bildirildiğini, sigortalı hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı … Ltd.Şirketi vekili aracılığı ile 04.03.2010 tarihli cevap dilekçesinde “zamanaşımı itirazında bulunduğu, … şirketin ortağı olmadığını, davacının kendi işini yaptığını, taşeron olarak çalıştığını, çalışmalarının taşeron olarak çalıştığı şirketlerden gösterildiğini, davacının sigortalı hizmetleri şirkette çalıştığı dönemler eksiksiz yapıldığını, davanın reddine karar verilmesini” talep etmiştir.
Davalı … vekili aracılığı ile 23.03.2015 tarihli cevap dilekçesinde “zamanaşımı itirazında bulunduğu, hiçbir dönem işveren olmadığını, … Ltd.Şirketinin ortağı olmadığını, davanın reddine karar verilmesini” talep etmiştir.
SGK vekili aracılığı ile 11.03.2015 tarihli cevap dilekçesinde “hak düşürücü süre itirazında bulunduğu,2005-2010 dönemi için davalı … adına işyeri tescil kaydının bulunmadığını, hizmet tespiti talep edilen 2005-24.04.2014 tarihleri arasında farklı işyerlerinden bildirimlerde bulunulduğunu, davanın reddine karar verilmesini” talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk derece Mahkemesi, davanın kısmen kabulüne, … TC nolu … s.sicil nolu …’in, Davalı …’a ait SGK tescilsiz işyerinde 2005/2009 yılları arasında kesintisiz çalıştığı talebinin, 506 sayılı Yasanın 79/10 ve 5510 sayıl Yasanın 86/8. maddelerine göre hak düşürücü süre nedeniyle dinlenemeyeceğinden reddine, Davalı … ait SGK tescilsiz işyerinde 01.01.2010-17.10.2011 tarihleri arasında,Dava dışı şirketlerden bildirim yapılan sürelerin dışında, hizmet akdine istinaden asgari ücret ile sürekli olarak 526 gün çalıştığı, 526 günlük hizmetinin SGK bildirilmediğinin tespitine, Davalı … İnş.El.Asansör Dek.San.Tic.Ltd.Şirketine ait … sicil nolu işyerinde, 18.10.2011-12.05.2014 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile sürekli olarak 841 gün çalıştığı, 542 günlük hizmetinin SGK bildirildiği, 299 günlük hizmetinin SGK bildirilmediğinin tespitine karar verildi.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
… Bölge Adliye Mahkemesi, davalı ve feri müdahilin istinaf başvurusunun kabulü ile … 9. İş Mahkemesi’nden verilen 12/02/2018 tarih, 2015/78 Esas ve 2018/35 Karar sayılı hükmün 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına, davacının davasının kısmen kabulüne, davacının hizmet döküm cetvelinde bildirilmiş çalışmalarına ek olarak, dönemin asgari ücreti ile, 01/01/2010-14/06/2010, 01/08/2010-16/08/2010, 22/09/2010-01/11/2010 tarihleri arasında, başlangıç ve son gün dahil olmak üzere, davalı …’a ait tescilsiz işyerinde çalıştığının, 02/11/2010-20/04/2011, 01/06/2011-17/10/2011, 19/11/2011-18/09/2012 tarihleri arasında, başlangıç ve son gün dahil olmak üzere, davalı şirkete ait işyerinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildi.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davacı, talep ettiği dönemde önce … nezdinde sonra ……Ltd.Şti. Nezdinde çalıştığını, başka iş yerlerinden bildirimleri olsa bile bu iş yerlerinde çalışmadığını, davalı … vekili; bilirkişi ek raporunun karara dayanak yapılmaya elverişli olmadığını, müvekkili şirketin davacının çalıştığı dönemdeki çalışmalarını Kuruma eksiksiz olarak bildirdiğini, yapılan tüm işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, tanık beyanlarının da davacının iddiasını kanıtlar nitelikte olmadığını, davalı kurum vekili, Kurumun yazılı kayıtları ile çelişen tanık beyanlarının hükme esas alındığını, davalı … davacının kendi nezdinde çalışmadığını beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini istemişlerdir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.
İnceleme konusu dosyada; Davacının hizmet cetvelinde de, 25.11.2005-21.12.2005 arası … nolu … Müh. El. Ev. Al. Tic. San. Ltd. Şirketi, 17.02.2006-03.03.2006 arası … nolu … Tic.Araç Pol.Mal.Ürt.İnş.Taah.Tic.AŞ., 31.05.2006-31.05.2006 arası … nolu … İnş.Tur.Gıda Tek.San.Tic.Ltd.Şirk, 12.09.2007-30.09.2008 arası 1123281.35 nolu … Asansör San.Tic.Ltd.Şirk, 07.02.2009-07.02.2009 arası 227133.35 nolu Kat Asansörleri San.Tic.Ltd.Şirk, 15.06.2010-31.07.2010 arası … nolu … Müh.Asansör San.Tic.Ltd.Şirketi, 17.08.2010-21.09.2010 arası … nolu … Kalp Öz. Sa. Hiz. Ltd. Şirketi, 21.04.2011-31.05.2011 arası … nolu … Mim. Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şirketi, 18.10.2011-18.11.2011 arası … nolu … İnş.El.Asansör Dek.Ltd.Şirketi, 19.09.2012-17.05.2014 arası … nolu … İnş.El.Asansör Dek.Ltd.Şirketi, 13.05.2014-26.07.2014 arası … sicil nolu işyerlerinden çalışmalarının bildirildiği, SGK … sicil nolu dosyada işlem gören … İnş. El. Asansör Dek. San. Tic. Ltd. Şirketi Asansör Montaj Tamir Bakım işyerinin 18.10.2011 tarihinden itibaren kanun kapsamında olduğu görülmektedir. Davacı, …’ın yanında 2005-2010 yılları arasında, …’ın kurmuş olduğu …Ltd.Şti. Nezdinde de 2010-24.04.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep ettiğinden ve başka iş yerlerinde çalışmadığı, sürekli olarak … ve devamında şirket nezdinde çalıştığı iddiası bulunduğundan uyuşmazlık konusu dönemde davacının bildirimlerinin olduğu diğer iş yerlerinin de davaya dahil edilerek gerçek işverenlerin ve fiili çalışmanın hangi işverenlik nezdinde geçtiğinin araştırılması gerekmektedir.
Mahkemece, ihtilaf konusu dönemde davacının bildirimlerinin olduğu iş yerlerinin davaya dahil edilmesi için HMK 124 . Madde gereğince süre verilmeli, gösterecekleri deliller, bilgi ve belgeler toplanmalı, bu kapsamda çalışmanın varlığı ve hangi işveren nezdinde geçtiği araştırılmak suretiyle elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.
Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular göz önünde bulundurulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği, sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililerine iadesine, 10.01.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.