YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/2973
KARAR NO : 2023/3458
KARAR TARİHİ : 30.03.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 51. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1713 E., 2021/246 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/1 E., 2019/554 K.
Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
Kararın davalı … Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı … Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalılardan Oyak Beton şirketinin taşeronu olan İSB Beton Ltd. Şti.’nde 21.05.2016 tarihinde çalışmaya başladığını, 09.06.2016 tarihinine kadar meydancı olarak tabir edilen pozisyonda orta bölümün temizlenmesi, harç makinelerinin altının temizliğinin yapılması görevini yürüttüğünü, 09.06.2016 tarihinde ayağının kayması nedeniyle düştüğünü, iş kazası geçirdiğini, maddi ve manevi tazminat alacaklarının tahsilini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı … Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili özetle; davacının müvekkili şirketin işçisi olmadığını, müvekkili şirket ile davacının işvereni olan davalı İSB Beton arasında bağıtlanmış sözleşme hükümleri gereğince meydana gelen kaza nedeniyle varsa sorumluluğun anılan firmaya ait olduğunu, davacı ile müvekkili şirketin hiçbir bağı olmadığını, husumet itirazlarının bulunduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk derece mahkemesi kararında özetle; Davanın kısmen kabulü ile; 1-121.735,36 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 09.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 2-20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 09.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacının iktisadi geleceğinin tehlikeye düşmesi nedenine dayalı tazminat talebi ile bakım tazminatı taleplerinin reddine, 4-Tedavi giderlerine ilişkin davanın husumet nedeniyle reddine, ” dair karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Davalı … Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili özetle, davalılar arasında düzenlenen sözleşme gereğince işin ve işçilerin sevk ve idaresinin diğer davalı şirkete ait olduğunu, iş kazasından sorumluluğun söz konusu şirkete ait olduğunu, müvekkili şirketin iş kazasında kusur ve ihmali davranışının olmadığını, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davalılar arasında alt – üst iş veren ilişkisi bulunmadığını, iş kazasının tamamen davacının kendi kusuru ile meydana geldiğini, davacının hortumdan akıttığı su ile temizlik yaparken, arkasına bakmadan temizleme işine devam ettiği esnada arkasında bulunan zeminden bir miktar yüksek beton çıkıntısı kapağa çarpması sonucu yaralandığını, CD görüntülerinden bu durumun görüldüğünü, davacının kendisi de ayağının kaymasından değil, hortumun ayağına dolanması sonucu düştüğünü belirttiğini, müvekkili şirketin çalışanlarına iş güvenliği ile ilgili eğitimlerini verdiğini, davacının kısmi dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı … Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili özetle, istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun’un 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun’un 13, 16 ve 20 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun’un 4 üncü maddeleri.
3. Değerlendirme
Eldeki dava dosyası incelendiğinde; sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (Baki Kuru-Ramazan Arslan-Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 7 inci baskı, … 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır. Yani, bir davada taraf olabilmek için, ya hakiki şahıs; ya da, hükmi şahıs olmak gerekir. Zira, taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder ( Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baskı, … 2000, s.288). Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2007 tarih, 2007/10-358 Esas, 2007/337 Karar sayılı kararında da benimsendiği üzere; ticari şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona ermesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz yapılmış olması gerekir. Şayet tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmış ise, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. Bu durumda, tüzel kişiliğin yeniden ihyasına gidilerek taraf teşkili sağlanmak suretiyle yargılamanın devamının sağlanması gerekir. Şu halde yapılması gereken iş; anılan HGK kararı çerçevesinde, tüzel kişiliği sona eren davalı şirketin ihyası için tasfiye memurluğu ile Ticaret Siciline husumet yöneltilerek ayrı bir dava açılması için davacı tarafa uygun bir süre verilmeli, dava açıldığı takdirde bu davanın sonucu beklenmeli, tüzel kişiliğin yeniden ihyası halinde, ihya kararı veren mahkemece temsile yetkili kılınan şirket temsilcisinin usulüne uygun davetiye ile davalı şirket adına davaya katılımının sağlanmasına müteakip, delilleri sorulup ilgiliye savunma hakkı tanınıp mevcut davayla ilgili itirazları karşılandıktan sonra esas hakkında bir karar vermekten ibarettir. Somut olayda; hakkındaki davada hüküm kurulan davalı İSB Beton Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin, Ticaret Sicilinden terkin olduğu ve bu durumda taraf ehliyeti bulunmayan adı geçen davalı şirket adına karar verildiği anlaşılmış olmakla, anılan davalı şirket hakkında ihya yapılması için yasal prosedür işletilmek suretiyle ihyasına dair karar alındıktan sonra, usulüne uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanması ve sonrasında karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve infazı mümkün olmayacak şekilde, hüküm tesis edilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.