YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/10949
KARAR NO : 2023/405
KARAR TARİHİ : 23.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi
DAVA TARİHİ : 07.06.2021
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 2. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/358 E., 2021/852 K.
Taraflar arasındaki ihalenin feshine yönelik şikayet nedeniyle yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine, şikayetçi borçlu şirket aleyhine ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi borçlu şirket tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu şirket tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayetçi borçlu şirket vekili isteminde; yapılan tebligatların ve taraflara yapılan satış ilanı tebliğ işleminin usulsüz olduğu gibi iflas idare memurlarının hepsine tebligat yapılmadan satışın gerçekleştirildiğini, ihaleye fesat karıştırıldığını, ihale öncesi, satış hazırlığı sırasında ve ihale sırasında hatalı işlemler yapıldığını, icra müdürlüğünce alınan satış kararında ilanın Türkiye genelinde yayımlanan satış adedi 50.000’in üzerindeki gazeteden birinde ilan edilmesi yönünde karar alındığını, ancak ilanın yapıldığı gazete tirajının elli binin ve yurt genelinde yayınlanan bir gazete olmadığını belirterek taşınmaz ihalesinin feshine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Karşı taraf alacaklı … A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; şikayetçi borçlu şirketin sırf ihalenin kesinleşmesini önlemek için ihalenin feshini talep ettiğini, herhangi bir zarar oluşmadığının kesin olduğu gerekçesiyle şikayetin reddini istemiştir.
2. Karşı taraf ihale alıcısı … cevap dilekçesinde; haksız ve hukuksal dayanaktan yoksun şikayetin reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; satış ilanının usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, şikayetçinin fesih nedeni olarak ileri sürdüğü ihaleye hazırlık dönemine ilişkin bir durumu yasal sürede icra mahkemesine şikayet yoluyla ileri sürmez ise daha sonra aynı nedene dayalı olarak ihalenin feshini isteyemeyeceği, satış ilanının yurt düzeyinde yayınlanan satış adedi 50.000’in üzerindeki bir gazetede yayınlandığı, dinlenen tanık beyanlarında ihaleye fesat karıştırıldığına ilişkin herhangi bir şüphenin bulunmadığı gerekçeleriyle ve kamu düzeni gereği re’sen yapılan inceleme sonucunda şikayetin reddine ve şikayetçi borçlu şirket aleyhine ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı, dava dilekçesindeki şikayet sebeplerini tekrar ederek istinafa başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; satış ilanı tebligatının usulsüzlüğü nedeniyle ihalenin feshini isteme hakkının, sadece kendisine usulüne uygun tebligat yapılmayan ilgilisine ait olduğu, şikayetçi şirket vekiline satış ilanı tebligatının usulüne uygun tebliğ edildiği, ihaleye fesat karıştırıldığı iddiasına yönelik tanıkların dinlenilmiş olup bu iddianın ispatı yönünde bir beyanda bulunulmadığı, bu yönde delil sunulmadığı, şikayetçinin fesih nedeni olarak ileri sürdüğü ihaleye hazırlık dönemine ilişkin bir durumu yasal sürede icra mahkemesine şikayet yoluyla ileri sürmediği görülmekle daha sonra aynı nedene dayalı olarak ihalenin feshini isteyemeyeceği, satış ilanının Türkiye genelinde satış adedi 50.000’in üzerindeki bir gazetede yayınlandığı gerekçeleriyle ve kamu düzeni gereği re’sen yapılan incelemeler sonucunda istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
İstinaf başvuru dilekçesindeki itiraz sebeplerinin tekrar edildiği görülmüştür ve kıymet takdiri raporunun süresinin iki yılı doldurmuş olduğu ileri sürülmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ihalenin feshine yönelik şikayet istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2. İİK’nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usul ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;
“İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi … içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.
Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;
1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,
2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,
3. İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder.” hükmü getirilmiştir.
3. Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.
4. Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.
5. Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re’sen değerlendirilir.
6. Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK’na 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;
“134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay’da görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir.” hükmünü içermektedir.
3. Değerlendirme
1- Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2- Şikayetçi aleyhine takdir edilen para cezasına ilişkin re’sen yapılan değerlendirmede;
Yukarıda geçen yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;
Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun’la değişik İİK’nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa’nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10’u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, şikayetçi borçlu şirketin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının iki numaralı bendinde yer alan “ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmesine, (ihale bedeli 192.000,00 TL)” ibaresinin çıkartılarak yerine “ihale bedelinin %5’i oranında para cezasına hükmedilmesine, (ihale bedeli 192.000,00 TL)” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.01.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.