YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2012/19032
KARAR NO : 2013/17375
KARAR TARİHİ : 12.11.2013

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ : Dolandırıcılık, suç işlemek amacıyla örgüt kurma
HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılan hilenin şekli, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.
Sanık …’ın esnaf olan katılan …’dan hatır çeki istediği, …’ın şüpheli …’a 2.500,00 TL, 6.500.00 TL, 3.500,00 TL ve 1.800,00 TL bedelli çeklerini keşide ederek verdiği, sanık …’ın borcuna karşılık katılan …’a 28.02.2007 ödeme tarihli 12.500,00 TL bedelli senet verdiği, sanığın borcunu ödememek suretiyle katılan …’ı 14.300,00 TL dolandırdığı iddiası,
Sanık …’ın esnaf olan katılan …’dan toplam değeri 3.000,00 TL olan oto CD çalar, hoparlör, 2 adet elektrikli ısıtıcı, kamasonic marka CD çalar, minton marka ses sistemi, 2 adet marsan marka şohben, 2 adet bağdaş marka şohben, 2 adet epilasyon cihazı, süper intel marka uydu alıcısı, su ısıtıcısı, telsiz telefon ve et kıyma makinası satın aldığı, karşılığında borçlusu … olan, 23.02.2007 tarihli 2.000,00 bedelli senet verdiği, kalan 1.000,00 TL yi daha sonra ödeyeceğini söylediği, borcunu ödememek suretiyle katılan …’ı 3.000,00 TL dolandırdığı iddiası,
Sanıklar …, … ve …’nın müşteki …’tan … plakalı aracı 13.500,00 TL’ye satın aldıkları, sanık …’ın borçlarına karşılık müştekiye kapora olarak 500,00 TL para verdiği, kalan borcu için de borçlusu … olan, ödeme tarihi 23.02.2007 olan 13.000,00 TL bedelli senet verdiği, sanıkların borçlarını ödemeyerek katılan …’ı 13.000,00 TL dolandırdıkları iddiası,
Sanıklar … ve …’nın katılan …’dan … plaka sayılı aracını daha önce başka bir katılandan aldıkları … plakalı araçla takas yapmak suretiyle satın aldıkları, sanıkların bu şekilde müşteki …’ı dolandırdıkları iddiası,
Sanıklar … ve …’nın müşteki …’dan … plaka sayılı aracını 15.000,00 TL’ye satın aldıkları, borçlarına karşılık borçlusu … olan, ödeme tarihi 22.02.2007 olan 15.000.00 TL bedelli senet verdikleri, borçlarını ödememek suretiyle katılan …’ı 15.000,00 TL dolandırdıkları ve eylemlerini suç işlemek amacıyla örgüt kurmak suretiyle işledikleri iddialarıyla açılan kamu davalarında;
1- Sanıklar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçundan kurulan hükümlere yönelik incelemede;
Sanıklar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçundan kurulan hükmü katılanların temyiz etme hak ve yetkisi bulunmadığından Katılan … vekili Katılanlar … ve … vekili, katılan … vekili ve katılan …’ın bu suça yönelik temyiz isteğinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE,
2- Sanıklar hakkında dolandırıcılık suçundan kurulan hükme yönelik incelemede Sanıkların katılanlardan satın aldıkları otomobiller ve elektrikli aletler ile çek karşılığında gerçek kimlik bilgileriyle düzenleyip imzaladıkları ve herhangibir sahtelik sözkonusu olmayan senetleri verdiklerinin anlaşılması karşısında, katılanlara karşı kullanılan herhangibir hile bulunmadığından dolandırıcılık suçunun yasal unsurları oluşmadığından sanıkların yüklenen suçtan beraatlerine ilişkin kararda bir isabetsizlik görülmemiştir
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan … vekili katılanlar … ve … vekili, katılan … vekili ve katılan …’ın, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 12.11.2013 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

KARŞI OY GEREKÇESİ
(15. Ceza dairesinin 2012/19032 esas ve 2013/17375 karar sayılı dosyasına ilişkindir.)
Dolandırıcılık ve suç örgütü kurmak suçlarından yargılanan sanıklar hakkında verilen beraat kararlarının onanmasına ilişkin çoğunluk görüşüne şu gerekçelerle karşıyız.
Sanıklar hakkında 24 kişiyi dolandırma suçundan hüküm kurulmuş ise de, 24 katılandan 5 katılanın temyizi bulunması nedeniyle sadece bu katılanlara yönelik eylemler inceleme konusu yapıldığından olayın bütünü göz önüne alınmamıştır. Başka bir değişle; sanıkların suç kastını ve suçta kullandıkları vasıtaları göstermesi bakımından dosyanın bütünü incelenerek delillerin değerlendirilmesi yerine olaya, sanıkların sadece 5 kişi ile yaptıkları mutad bir alışverişten kaynaklanan borcun ödenmemesi olarak bakılmak suretiyle isabetsiz karar verilmiştir.
Bu bağlamda, sanıkların dosyaya dahil olan eylemleri şu şekildedir:
Sanıklardan … ve …’nın temyiz dışı olan katılanlardan … ve … tarafından işletilen ve camında “devren satılık” ilanı yazılan “…” isimli büfeye 28/01/2007 tarihinde gelip büfeyi devralmak istediklerini söyledikleri, 30/01/2007 tarihinde devir konusunda anlaştıkları, karşılığında borçlusu … olan 23/02/2007 ödeme tarihli 4000 TL bedelli senedi verdikleri, bu senedin vadesi henüz gelmeden 16/02/2007 tarihinde …ın yanına gelen sanık …’ın ondan 2000 TL de borç aldığı,
Aynı sanıkların yaklaşık aynı tarihlerde temyiz dışı katılan …’ın işlettiği “…” isimli işyerine gelip büfenin devri konusunda anlaştıkları, 1000 TL nakit verip borçlusu … olan düzenleme tarihi 22/01/2007, ödeme tarihli 23/02/2007 olan 9500 TL bedelli senedi verdikleri,
Sanık …’ın temyiz dışı katılan … iki adet terazi satın aldığı, ödeme tarihi 23/02/2007 tarihi olan toplam 850 TL bedelli iki adet senet verdiği,
Sanık …’nın temyiz dışı katılan …’dan beyaz eşya, tv, bilgisayar vb. eşya satın alarak karşılığında kendi borçlusu … olan ve 23/02/2007 tarihli toplam 5180 TL bedelli 3 adet senet verdiği,
Sanıklar … ve …’nun temyiz dışı katılan …’den 4000 TL değerinde yemek odası takımı alıp karşılığında …’dan aldıkları 3500 TL meblağlı çeki vererek, kalan 500 lirayı sonra ödeyeceklerini söyleyip, … plakalı aracı da rehin bıraktıkları,
Sanık …’ın esnaf olan katılan …’dan hatır çeki isteyip, 2500 TL, 6500 TL, 3500 TL ve 1800 TL olmak üzere toplam 14300 TL tutarında çek alıp karşılığında 28/02/2007 ödeme tarihli 12500 TL bedelli senet verdiği,
Sanık …’ın esnaf olan katılan …’dan müzik sistemleri, 4 adet şofben, epilasyon cihazı, uydu alıcısı, telefon, kıyma makinesi, su ısıtıcısı vb eşyalar alıp karşılığında borçlusu … olan 23/02/2007 ödeme tarihli ve 2000 TL bedelli senet verdiği ve kalan 1000 lirayı daha sonra ödeyec eğini söylediği,
Sanık …’nın temyiz dışı katılan … adına kayıtlı olan katılan …’e ait 48 NA 971 plakalı Şahin marka aracı katılan …’den 10.500 TL ‘ye satın alıp karşılığında borçlusu … olan 25/02/2007 ödeme tarihli ve 10.500 TL bedelli senet verdiği
Sanıklar … ve …’nun temyiz dışı katılan … ’dan … plakalı minibüsü 16.250 liraya satın alıp karşılığında borçlusu … olan 02/03/2007 ödeme tarihli senet verdikleri
Sanık …’ın temyiz dışı katılan … ’tan … plakalı aracı satın alıp karşılığında borçlusu … olan 25/02/2007 ödeme tarihli 21.000 TL bedelli senet verdiği,
Sanıklar … ve …’nun temyiz dışı katılan …’dan … plakalı aracı satın alıp karşılığında borçlusu …, ödeme tarihi 02/03/2007 olan 5.500 TL bedelli senet verdikleri,
Sanık …’ın temyiz dışı katılan …’den … plakalı aracı 10.250 TL’ye satın alıp karşılğında keşidecisi … Gıda Tekstil İnş. San. Tic. Ltd. Şti olan 24/02/2007 tarihli 17.200 TL bedelli çeki ciro ederek verip üstüne katılandan 7.000 TL bedelli çek aldığı ,
Sanıklar …, … ve …’nın katılan …’tan … plakalı aracı 13.500 TL’ye satın aldıkları, karşılığında 500 TL ve borçlusu …, ödeme tarihi 23/02/2007 olan 13.000 TL bedelli senet verdikleri ,
Sanık …’ın temyiz dışı katılan …’den … plakalı aracı satın alarak borçlusu …, ödeme tarihi 28/02/2007, miktarı 11.700 TL olan senet verdiği,
Sanık …’ın temyiz dışı katılan …’tan … plakalı aracı satın alarak karşılığında borçlusu … olan 24/02/2007 ödeme tarihli 13.500 TL bedelli senet verdiği,
Sanıklar … ve …’nın temyiz dışı katılan …’tan … plakalı aracı 25.000 TL’ye satın alıp 100 TL kapora ve borçlusu … ödeme tarihi 22/02/2007 olan 25.000 TL bedelli senet verdiği,
Sanık …’nun temyiz dışı katılan …’dan … plakalı aracı 7.900 TL’ye satın alıp, 400 TL ve borçlusu … olan 03/03/2007 ödeme tarihli 7.500 TL bedelli senet verdiği,
Sanıklar … ve …’nın temyiz dışı katılan …’tan … plakalı aracı satın alıp karşılığında borçlusu …, ödeme tarihi 24/02/2007 olan 20.000 TL bedelli senet verdikleri,
Sanık …’ın temyiz dışı katılan …’den … plakalı aracı satın alıp karşılığında borçlusu … olan 23/02/2007 ödeme tarihli ve 8.750 TL bedelli senet verdiği,
Sanıklar … ve …’nın katılan …’dan … plaka sayılı aracı alarak karşılığında …’den almış olduğu … plakalı aracı verdiği,
Sanık …’ın katılan … Aydından … plakalı aracı satın alıp, karşılığında borçlusu … olan 24/02/2007 ödeme tarihli ve 11.250 TL bedelli senet verdiği,
Sanıklar … ve …’nın katılan …’dan … plakalı aracı satın alıp karşılığında borçlusu … , ödeme tarihi 22/02/2007 olan 15.000 TL bedelli senet verdikleri,
Sanık …’ın temyiz dışı katılan …’e, …’tan satın aldığı … plakalı aracı 21.000 TL’ye satıp, parasını peşin aldığı, …’in aracın devrini istemesi üzerine sanığın devirde sorun olduğunu söyleyerek aracı geri aldığı, sanığın …’e 9.000 TL parayı iade edip, borçlusu …, ödeme tarihi 21/02/2007 olan 12.000 TL bedelli senet verdiği,
Sanıkların, katılanlara ve temyiz dışı katılanlara vermiş oldukları senetlerin vadesi gelmeden çalıştırdıkları … ve … isimli büfeleri terkederek şehirden kaçtıkları anlaşılmıştır.
Görüldüğü gibi, sanıkların asıl amacı ticaret yapmak değildir. Kısa süre içerisinde kandırabildikleri kadar insanı kandırıp, onlardan topladıkları paralarla kaçmaktır. Bunun için seçtikleri hedef kitlesi ise esnaflar olumuştur. Bunları dolandırabilmek için güvenilir bir görüntü gerekmektedir. Bu amaçla, evela iki tane büfe sahipleri aldatılmak suretiyle devralınmış ve kendilerini esnaf görüntüsüne büründürmüşlerdir. Oysa asıl amaçları esnaflık yapmak değildir. Evveliyatı olan ve belli bir müşteri kitlesine sahip, prestijli iki ayrı işletmenin sahibi olarak görülmek esnafın güven duyması için yeterlidir. Bundan sonra yapılan, ele geçirilen büfelerin müşterileri ve komşuları olan esnafların meslektaşlıktan kaynaklanan güveninden yararlanmak olmuştur.
Olaylar bir bütün halinde incelendiğinde; sanıkların daha baştan itibaren dolandırma kastıyla hareket ettikleri görülmektedir. 260 bin liradan fazla haksız menfaat edinilen, işyerlerinin devir alınması dahil dosyaya yansıyan 23 alışverişin 1 haftaya sığdırılması, hatta bazılarının bir gün içerisinde gerçekleştirilmesi, sanıkların hangi amaçla hareket ettiklerini açıkça göstermektedir.
Katılanlara verilen senetlerdeki ödeme tarihlerinden bazılarının birbirine yakın oluşu, bazılarının aynı tarihi taşıması, ödeme tarihleri henüz gelmeden işyerlerini ve şehri terketmiş olmaları, bu işyerlerinin yalnızca 1-2 haftalık bir sürede açık tutulması ve bu süre içerisinde ihtiyaçları olmadığı halde senet karşılığı mümkün olduğunca çok satın alma yapılıp satın alınan eşyaların paraya dönüştürülmesi şeklindeki vakıalar, sanıkların dolandırma kastı ile hareket ettiklerini net olarak göstermektedir.
Sanıkların, gerçekte esnaf olmadıkları halde, esnaflık yapmak için değil; çevrede güven duygusu oluşturmak ve bu şekilde haksız kazanç elde etmek amacıyla devraldıkları büfeler nedeniyle esnaf görüntüsü oluşturmaları, dolandırıcılığın hile unsurunu oluşturmaktadır.
Sanıkların, katılanlara gerçek isimleri ile senet vermesi bu sonucu değiştirmeyecektir. Çünkü sanıklar, haczi kabil malvarlığına sahip olmadıklarını, yani alacaklıların hiçbirşey yapamayacaklarını bildikleri için bol bol senet vermekten ve verdikleri senetlerin borçlu hanesine kendi adlarını yazmaktan kaçınmamışlardır. Aslında bu davranış da kendilerine güven duyulmasını sağlayarak katılanları satış yapmak için cesaretlendirmeye, bu şekilde onları aldatmaya yönelik farklı bir hile şeklidir.
Sanıklar, ücretlerini ödemeden birçok araç satın alıp, bunların 5-6 tanesini büfenin önünde sergilemek suretiyle kendilerinin zengin olduğuna dair bir görüntü oluşturarak da kendilerine güven duyulmasını sağlamışlardır. Bu hareket de başka hile olarak değerlendirilmelidir.
Sonuç olarak; olaylar ve katılanların beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sanıkların eylemlerinin dolandırıcılık suçunun tüm unsurlarını barındırdığı görülmektedir. Bu nedenle beraat kararının bozulması yerine onanmasına ilişkin çoğunluk görüşüne muhalifiz.