YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/16755
KARAR NO : 2009/14913
KARAR TARİHİ : 16.11.2009

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı murisinin, davalı işveren nezdinde 30.09.1994-01.06.1995 tarihleri arası çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava nitelikçe davacı murisinin davalı işyerinde 30.9.1994-1.6.1995 tarihleri arasında geçen davalı Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacı murisinin 5.2.1995-1.6.1996 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden 10.3.1975 doğumlu olan davacı murisinin davalı işyerinden 30.9.1994-5.2.1995 tarihleri arasında 126 günün tam olarak bildirildiği işyerinin 1.5.1996-30.6.1997 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında olduğu anlaşılmaktadır
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesi bu tip hizmet tesbiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Somut olayda dinlenen bordro tanığının 5.2.1995 tarihinden sonrasını doğrulamadığı halde uyuşmazlık döneminde çalışması bulunmayan tanıkların beyanlarına değer verilerek sonuca gidilmiştir.
Yapılacak iş; davacı murisi uyuşmazlık döneminde 20 yaşını doldurduğundan askerlik görevini yerine getirdiği tarihlerin bağlı bulunduğu Askerlik Şubesi Başkanlığından sorularak, varsa murisin işyeri dosyası ile ücret belgeleri getirtilerek, davalı işyerindeki çalışmaları kayıtlara geçen bordro tanığı …’ın 5.2.1995 tarihinden sonraki çalışmaları doğrulamadığı, murisin kardeşi olan bordro tanığının ise 5.2.1995 te davalı işyerindeki işinden ayrıldığı dikkate alınarak uyuşmazlık döneminde çalışmaları bulunan başka bordro tanıklarının resen dinlenmesi, beyanlarının yeterli olmaması durumunda ise davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlar tesbit edilip beyanlarına başvurarak tüm delilleri birlikte değerlendirip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde …’ya iadesine, 16.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.