YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2020/6839
KARAR NO : 2023/2107
KARAR TARİHİ : 10.04.2023
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ : Parada sahtecilik
HÜKÜM : Mahkûmiyet
Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 197 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca;
a) Ordu Cumhuriyet Başsavcılığının 23.08.2013 tarihli ve 2013/6075 Soruşturma, 2013/2396 Esas sayılı iddianamesi,
b) Ordu Cumhuriyet Başsavcılığının 04.12.2013 tarihli ve 2013/8769 Soruşturma, 2013/3445 Esas sayılı iddianamesi,
c) Sivas Cumhuriyet Başsavcılığının 12.09.2014 tarihli ve 2013/9259 Soruşturma, 2014/3260 Esas sayılı iddianamesi ile, davalar açılmıştır.
2. Ordu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 27.10.2015 tarihli ve 2013/304 Esas, 2015/230 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5237 sayılı Kanun’un 197 nci maddesinin birinci fıkrası, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesi uyarınca 3 yıl 4 ay hapis ve 10.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına, 54 üncü maddesi uyarınca ele geçen sahte banknotların müsaderesine ve 5320 sayılı Kanun’un 17 nci maddesi gereğince Sahte Banknotların İncelenmesi ve Değerlendirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasına gönderilmesine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Sanık müdafiinin temyiz isteği;
1. Suçun yasal unsurlarının oluşmadığına,
2. Alt sınırdan uzaklaşılarak fazla ceza tayin edildiğine,
3. Mağdurların zararı karşılandığı halde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümlerin uygulanmadığına, ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
1. Dava konusu olay, sanığın muhafaza ettiği sahte paraları katılan ve mağdurlardan yapmış olduğu alışverişlerle tedavüle koyduğu iddiasına ilişkindir.
2. Sanığın, Sivas merkez, Aksaray merkez, Giresun merkez ve Trabzon ili Maçka ilçelerinde gerçekleştirdiği eylemleri sırasıyla şu şekildedir:
a) 19.06.2013 günü sanığın, mağdur İ.C.’nin Sivas merkezde işlettiği tuhafiye dükkanından bir adet etek ve bir adet atlet alması karşılığında 1 adet 200,00 TL’lik banknot verdiği,
b) 19.06.2013 günü sanığın, mağdur A.A.’nın Sivas merkezde işlettiği tekstil işyerinden iki adet atlet alması karşılığında 1 adet 200,00 TL’lik banknot verdiği,
c) 19.06.2013 günü sanığın, mağdur H.M.’nin Sivas merkezde işlettiği marketinden 15,00 TL’lik ürün alması karşılığında 1 adet 200,00 TL’lik banknot verdiği,
d) 05.07.2013 günü sanığın, mağdur Y.Y.’nin Aksaray merkezde işlettiği marketten bir paket sigara ve iki paket kuruyemiş alması karşılığında 1 adet 200,00 TL’lik banknot verdiği,
e) 05.07.2013 günü sanığın, katılan İ.S.’nin Aksaray merkezde işlettiği tüp bayiinden bir adet musluk ve bir adet ızgara alması karşılığında 1 adet 200,00 TL’lik banknot verdiği,
f) 05.07.2013 günü sanığın, katılan V.P.’nin Aksaray merkezde işlettiği marketten bir paket sigara ve bir paket kuruyemiş alması karşılığında 1 adet 200,00 TL’lik banknot verdiği,
g) 13.07.2013 günü sanığın, mağdur İ.Ö.’nün Giresun merkezde bulunan ayakkabı mağazasından bir adet çanta satın alması karşılığında 1 adet 200,00 TL’lik banknot verdiği,
h) 14.07.2013 tarihli kolluk tutanağı ile sanığın, Ordu 3. Sulh Ceza Mahkemesinin 27.06.2013 tarihli ve 2013/371 Değişik iş sayılı arama kararına istinaden 34 ** **** plakalı araçta sözlüsü olduğunu beyan ettiği B.Y. ile yakalandığı, B.Y.’nin yapılan üst aramasında üst iç çamaşırının içerisinde 14 adet 200,00 TL, kol çantasındaki cüzdan içerisinde 20 adet 200,00 TL’lik banknot ele geçirildiği,
i) 19.08.2013 günü sanığın, katılan A.S.’nin Trabzon ili Maçka ilçesinde işlettiği büfeden dört adet bira ve bir paket sigara satın alması karşılığında 1 adet 200,00 TL’lik banknot verdiği, belirlenmiştir.
3. Olaylara İlişkin Teşhis Tutanakları;
a) Mağdur İ.C.’nin 22.07.2013 tarihli teşhis tutanağı ile sanığı fotoğraf üzerinden teşhis ettiği,
b) Mağdur H.M.’nin 29.07.2013 tarihli teşhis tutanağı ile sanığı fotoğraf üzerinden teşhis ettiği,
c) 21.06.2013 tarihli kolluk tutanağı ile Sivas ilinde mağdurlar İ.C., H.M. ve A.A.’nın işyerlerinden elde edilen kamera kayıtları ile alışveriş yapan şahsın aynı kişi olduğunun tespit edildiği,
d) Mağdur Y.Y.’nin 17.07.2013 tarihli teşhis tutanağı ile sanığı fotoğraf üzerinden teşhis ettiği,
e) Katılan İ.S.’nin 18.07.2013 tarihli teşhis tutanağı ile sanığı fotoğraf üzerinden teşhis ettiği,
f) Katılan V.P.’nin 17.07.2013 tarihli teşhis tutanağı ile sanığı fotoğraf üzerinden teşhis ettiği,
g) Mağdur İ.Ö.’nün 14.07.2013 tarihli teşhis tutanağı ile sanığı fotoğraf üzerinden teşhis ettiği,
h) Katılan A.S.’nin 20.08.2013 tarihli teşhis tutanağı ile sanığı fotoğraf üzerinden teşhis ettiği, Belirlenmiştir.
4. Ele Geçen Banknotlara İlişkin … Raporları
a) Sanığın mağdurlar İ.C., A.A. ve H.M.’ye vermiş olduğu A544 615 261 seri numaralı 200,00 TL’lik banknotların Türkiye Cumhuriyeti … Genel Müdürlüğünün 18.09.2013 tarihli ve 1096 numaralı Sahte Banknot / Efektif / Değerli Kağıt İnceleme ve Değerlendirme raporu ile,
b) Sanığın, mağdur Y.Y., katılanlar İ.S. ve V.P.’ye vermiş olduğu A126 959 738 seri numaralı 200,00 TL’lik banknotların Türkiye Cumhuriyeti … Konya Şubesinin 06.08.2013 tarihli ve 220 numaralı Sahte Banknot / Efektif İnceleme ve Değerlendirme raporu ile,
c) Sanığın, mağdur İ.Ö.’ye vermiş olduğu A242 888 243 seri numaralı 200,00 TL’lik banknotun, Türkiye Cumhuriyeti … Trabzon Şubesinin 25.09.2013 tarihli ve 62 numaralı Sahte Banknot İnceleme ve Değerlendirme raporu ile,
d) Temyiz dışı sanık B.Y.’nin üst aramasında ele geçen 29 adet A242 888 243 seri numaralı 200,00 TL’lik ve A126 959 738 seri numaralı 200,00 TL’lik banknotların Türkiye Cumhuriyeti … Trabzon Şubesinin 25.07.2013 tarihli ve 51 numaralı Sahte Banknot İnceleme ve Değerlendirme raporu ile,
e) Sanığın, katılan A.S.’ye vermiş olduğu A150075943 seri numaralı 200,00 TL’lik banknotun, Türkiye Cumhuriyeti … Trabzon Şubesinin 23.10.2013 tarihli ve 69 numaralı Sahte Banknot İnceleme ve Değerlendirme raporu ile,
Sahte oldukları, aldatma kabiliyetlerinin olduğu, yapılışlarındaki özen ve ustalık derecesi nedeniyle sahte olduklarının ilk bakışta herkes tarafından kolaylıkla anlaşılamayacağı, para destesi veya paketi içinde yer almaları durumunda sahte olduklarının ilk bakışta herkes tarafından kolaylıkla anlaşılmasının mümkün olmadığı, uzmanlarca veya veznedarlar gibi para işinin bir parçası olan insanlarca sahte olduklarının anlaşılacağı belirlenmiştir.
5. Sanıkların savunmaları;
a) Temyiz dışı sanık B.Y. Rize Trabzon arasında sahilde bir poşet içerisinde bahse konu paraları bulduklarını, bu paraları Ordu iline kadar …’ın üzerinde taşıdığını, Ordu ili girişinde polisleri görünce …’ın paraları çamaşırının içerisine koyması için kendisine verdiğini, alışverişleri …’ın yaptığını,
b) Sanık …, Rize Trabzon arasında sahilde gezerlerken bir poşet içerisinde 36 adet 200,00 TL’lik banknot bulduklarını, paraların seri numaralarının aynı olması nedeniyle sahte olduğunu anladığını, yırtıp atmak istediğini, ancak sözlüsü B.Y.’nin engel olduğunu, birkaç yerden alışveriş yaptıklarını, sonra da polislerin kendilerini durdurduğunu, ifade etmişlerdir.
IV. GEREKÇE
A. Fazla Ceza Tayin Edildiğine Yönelik
5237 sayılı Kanun’un “Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi” başlıklı 3 üncü maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan birinci fıkrası;
“(1) Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.
…”
Aynı Kanun’un “Cezanın belirlenmesi” başlıklı 61 inci maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan birinci fıkrası;
“(1) Hakim, somut olayda;
a) Suçun işleniş biçimini,
b) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları,
c) Suçun işlendiği zaman ve yeri,
d) Suçun konusunun önem ve değerini,
e) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını,
f) Failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığını,
g) Failin güttüğü amaç ve saiki,
Göz önünde bulundurarak, işlenen suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında temel cezayı belirler.
..”
Yukarıda yazılı madde metinleri, cezanın belirlenmesinde, temel kurallar olup suçun hangi şekilde işlendiği, kullanılan araçların neler olduğu, zarar ve tehlikenin ağırlığı ile kusurun oranı tespit edilerek hâkim cezayı belirler. Hukuka aykırı olan fiilin ortaya çıkardığı haksızlık durumu derecelendirmeye tabi tutulabilir. 5237 sayılı Kanun’un 61 inci maddesi kapsamında belirtilen tüm unsurlar bir bütün olarak değerlendirilerek, işlenen suç ile orantılı olacak şekilde bir ceza veya güvenlik tedbirine hükmolunur. Hâkime tanınan yetki, alt ve üst sınırlar dahilinde cezayı belirlemektir. Ölçülülük ilkesi gereğince değerlendirmeyi bu sınırlar dahilinde yapacak olup, dosyadaki delilleri değerlendirerek, kişiye en uygun yaptırıma karar verirken, amaç sanığı cezasızlaştırmak, yalnızca lehine olan hükümleri uygulamak değildir. Mağdurun da mevcut durumda suçtan hangi oranda zarar gördüğü önemlidir. Dosya bir bütün olarak ele alınır ise o aşamada ceza bireyselleştirilebilir. Aksi halde her durumda aynı ceza ve güvenlik tedbirine başvurulur.
Hâkime kanun ile verilen takdir yetkisi sınırsız değildir. Hâkime cezanın bireyselleştirilmesinde takdir yetkisinin tanınmasının sebebi, suça ilişkin en uygun cezanın verilebilmesini sağlamaktır. İşlenen suçun oranı ile verilen cezanın oranının eşit olması halinde mağdurun daha fazla mağdur edilmesinin önüne geçilecektir. Somut olayda, birden fazla kez parada sahtecilik eylemini gerçekleştiren sanık hakkında Mahkemece “suçun işleniş şekli, sanığın kasta dayalı kusurunun ağırlığı ve fiilin diğer özellikleri” göz önünde bulundurularak temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşılmasında bir isabetsizlik görülmediğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.
B. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Hükümlerinin Uygulanmadığına Yönelik;
5271 sayılı Kanun’un “Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması” başlıklı 231 inci maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan beşinci ve altıncı fıkraları;
“(5) Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.
“(6) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;
a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,
c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,”
Şeklinde düzenlenmiştir.
Mahkemece, neticeten 3 yıl 4 ay hapis cezasına hükmolunan sanık hakkında tayin olunan cezanın miktarı itibariyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümlerin uygulanma olanağı bulunmadığı anlaşıldığından, sanık müdafiinin bu hususa ilişkin yerinde görülmeyen temyiz sebebi reddedilmiştir.
C. Diğer Yönlerden
1. Sanığın 19.06.2013 tarihinde Sivas ilinde gerçekleştirdiği parada sahtecilik eylemlerinden 15 gün sonra Aksaray ilinde üç mağdura yönelik gerçekleştirdiği parada sahtecilik eylemi ile bu eylemden 8 gün sonra Giresun ilinde gerçekleştirdiği parada sahtecilik eylemi aradan geçen zaman ve eylemlerin vuku bulduğu iller arasındaki mesafeler ve sanığın 14.07.2013 tarihinde yakalandığı dikkate alındığında fiili kesintinin de oluşması nedeniyle, hem bu eylemlerin hem de 19.08.2013 tarihli Trabzon ili Maçka ilçesinde gerçekleştirdiği parada sahtecilik eyleminin her birinin ayrı bir suç oluşturduğunun gözetilmemesi, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.
2. Katılanlar ve mağdurların aşamalardaki beyanları, teşhis tutanakları, sanığın tevilli ikrarı, … raporları ve dava dosyası kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, sanığın muhafaza ettiği sahte banknotları çeşitli işyerlerinden alışveriş yapmak suretiyle tedavüle koyduğunun anlaşılması karşısında, sanık hakkında kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
3. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Ordu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 27.10.2015 tarihli ve 2013/304 Esas, 2015/230 Karar sayılı kararında sanık müdafii tarafından ileri sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.04.2023 tarihinde karar verildi.