YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3035
KARAR NO : 2023/4475
KARAR TARİHİ : 19.09.2023
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1557 E., 2022/1154 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ergani 1.Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2022/21 E., 2022/41 K.
Taraflar arasındaki kadastro çalışma alanına itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın davacının aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı … Gözeyaka Mahallesi muhtarı sıfatı ile Ergani Belediye Başkanlığını temsilen açtığı davanın dilekçesinde özetle; kadastro çalışma alanı sınır tespitinde, Diyarbakır ili Ergani ilçesi … Mahallesi ile … Mahallesi arasında çalışma alanında kadastro müdürlüğü teknisyenliğince tespit edilen sınıra ilişkin yaptıkları itirazın reddedildiğini, 3402 Sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 4 üncü maddesi uyarınca itiraz haklarının süresi içerisinde kullandıklarını, haksız olarak Yoncalı köyü sınırlarına dahil edilen alanlarla çevrili sınırın iptali ve yeniden sınır tespiti yapılmasını istemiştir.
II. CEVAP
Davalılar davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine kesin olarak karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı istinaf başvuru dilekçesinde; muhtarlığın tüzel kişiliği olmasa da dava açıp yürütebileceğini, bu hususta Danıştay kararları olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Ek Karar
Mahkemece verilen kararın kesin nitelikte olması nedeni ile 27.07.2022 tarihli ek kararla davacının istinaf isteminin reddine karar verilmiş, davacı tarafından ek karar istinaf edilmiştir.
D. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “mahkemece verilen kararın usuli nitelikte olması nedeni ile kesin kararlardan olmadığı açıklanarak ek karar kaldırılmış, esas karara yönelik istinaf istemi hakkında; 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un (6360 sayılı Kanun) 1 inci maddesi gereğince Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin sınırları il mülki sınırları olarak belirlendiği, aynı Kanun’un Geçici 1/13 üncü maddesine göre de büyükşehir belediyesi olan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırıldığı, köylerin mahalle olarak, beldelerin belediyeleri ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katıldığı, 442 sayılı Köy Kanunu’nun (442 sayılı Kanun) 36 ncı maddesi hükmü gereği köy muhtarlıklarının tüzel kişiliğe sahip olup tüzel kişiliğini köy muhtarının temsil ettiği, buna karşın 4541 sayılı Şehir ve Kasabalarda Mahalle ve Muhtar ve ihtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun’un (4541 sayılı Kanun) 1 nci maddesinde şehir ve kasabalarda kurulu bulunan ve Belediye Kanunu hükümlerine göre kurulacak olan mahallelerde bir muhtar ve muhtarın başkanlığında bir ihtiyar heyetinin bulunacağının belirtildiği,oysa bu kanunla mahalle muhtarlıklarına bir tüzel kişilik verilmediği,bu nedenle, mahalle muhtarlıklarının davada taraf olma ehliyetlerinin de olmadığını belirterek,mahkemece, her ne kadar davacının Belediyeyi temsilen dava açma yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle aktif dava ehliyeti yokluğu sebebiyle karar verilmişse de davacı tarafın mahalle olması nedeni ile netice itibariyle davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı ve İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı temyiz dilekçesinde özetle; kadastro güncelleme çalışmasının, Gözyaka ve Yoncalı mahalleleri müşterek sınırında uyuşmazlık cıkınca itirazda bulunduklarını ancak reddedildiğini, bu kararın iptalinin gerektiği, 3402 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesine dayanarak dava actıklarını, 6360 sayılı Kanun uyarınca köylerin tuzel kişilikleri kaldırıldığını, köylerin mahalleye dönüştüğünü, mahalle muhtarlarının itiraz hakkı olduğunu bu konuda Danıştay kararı da olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kadastro çalışma alanına itiraza ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi
3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,
179,90 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 89,95 TL’nin temyiz eden davacıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.