Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2018/5373 E.  ,  2021/4940 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/5373
Karar No : 2021/4940

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Gıda Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret
Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü – …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: … Makarna Un Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına tanzimli … sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında … Denizcilik Tarım Ürünleri Turizm Nakliye Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tescilli … tarih ve … sayılı beyanname ile makarnalık buğday ithal edilmesi gerekirken adi/ekmeklik buğday ithal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … tarih ve … sayılı inceleme raporu ile 270-B/11 sayılı soruşturma raporunda yer alan, … Makarna Un Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına tanzimli dahilde işleme izin belgesi kapsamında ihraç edilen eşyaya tekabül eden miktarda sadece makarnalık buğdayın eşdeğer eşya kapsamında ithalatının yapılabileceğinin belirtilmesine rağmen, temsilci firma aracılığıyla ithal edilen eşyanın muafiyet kapsamında ithali mümkün olmayan adi/ekmeklik buğday olduğu, yurt içinde satış yapılan firmaların yetkilileri tarafından satın aldıkları buğdayın tamamına yakınının adi/ekmeklik olduğunun beyan edildiği, Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüklerince herhangi bir analiz yapılmaksızın uygunluk yazılarının düzenlendiği yolundaki tespitler ile ifadelerin birlikte değerlendirilmesinden, dahilde işleme izin belgesi kapsamında muaf olarak ithali mümkün olmayan adi/ekmeklik buğdayın ithal edildiği hususunun somut delillerle ortaya konulduğu, uyuşmazlığa konu beyanname muhteviyatı eşyanın … Denizcilik Tarım Ürünleri Turizm Nakliye Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve … Global Tarım Ürünleri Limited Şirketiyle karşılıklı faturalaşmak suretiyle ithalini sağladığı anlaşılan davacı şirketin de 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 181. maddesinin 2. ve 3. fıkraları ile 192. maddesi uyarınca eşyanın ödenmeyen gümrük vergilerinden sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idarece ithal edilen eşyadan numune alınarak analiz yapılmak yerine yurt içinde satış yapılan firmaların beyanlarıyla yetinildiği, halihazırda ekmeklik buğday ithalatından vergi alınmadığı, Mahkemece yurtdışı araştırması yapılarak ithal edilen buğdayın cinsinin sorulması gerektiği, ithalatçı ya da dahilde işleme izin belgesi sahibi sıfatını haiz olmadıklarından taraflarının eşyadan doğan sorumluluklarının bulunmadığı, buğdaydan makarna yapılabileceği gibi ekmek de yapılabileceği, ithal edilen buğdayın makarnalık buğday olduğunun idarece somut şekilde ortaya konulamadığı, sadece gümrük soruşturma raporundaki tespitlere dayanılarak itirazları karşılanmadan verilen kararın eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’IN DÜŞÜNCESİ : Gümrük soruşturma ve inceleme raporundaki tespitlerin dosya kapsamı bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilmesinden; temsilci aracılığıyla ithalat sözleşmesine dayanılarak dahilde işleme izin belgesi sahibi firmalar adına ithalat yapılmış gösterilse de ithalat öncesi yurt dışından eşya temini ve eşyanın yurt içinde üçüncü kişilere satılması dahil tüm ithalatın organizasyon içinde bulunan … Global Tarım Ürünleri Limited Şirketi, … Gıda Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve … Denizcilik Tarım Ürünleri Turizm Nakliye Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapıldığı görülmüştür. Gümrük Kanunu’nun 184. maddesinde gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya gümrük rejiminin yanlış uygulanması durumunda ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğünün doğacağı, 181. maddesinde ise ithalatta gümrük yükümlülüğünün eşyanın serbest dolaşıma girişinde doğacağı düzenlenmiş, anılan maddelerde rejime ilişkin yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişi ya da eşyanın rejime tabi tutulması için konulmuş koşullara uyması gereken kişi ve beyan sahibi yükümlü; beyanın yapılabilmesi için bu verileri veren ve bu verilerin yanlış olduğunu bilen veya bilmesi gereken kişiler de sorumlu olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla olayda hem rejime ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden hem de ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğü doğduğu gibi, cezalar açısından da iştirak hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu itibarla, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… Makarna Un Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına tanzimli … sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında … Denizcilik Tarım Ürünleri Turizm Nakliye Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tescilli … tarih ve … sayılı beyanname ile makarnalık buğday ithal edilmesi gerekirken adi/ekmeklik buğday ithal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 108. maddesinin 1. fıkrasında, serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebileceği; eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade olunacağı; eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına, şartlı muafiyet sistemi denildiği; 109. maddesinin 1. fıkrasında, işlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesine veya eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ithal eşyasının serbest dolaşıma girmesinden önce Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesine izin verilebileceği; 2. fıkrasında, eşdeğer eşyanın, ithal eşyası ile aynı özellik ve aynı nitelikleri taşıması gerektiği; 3. fıkrasında ise, işlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesi durumunda, gümrük işlemlerinde ithal eşyanın eşdeğer eşya, eşdeğer eşyanın ise ithal eşya olarak değerlendirileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun’un 184. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, 183. maddede belirtilen haller dışında, ithalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi durumunda ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğünün doğacağı; 3. fıkrasında ise, yükümlünün, ithalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişi ya da söz konusu rejime tabi tutulması için konulmuş koşullara uyması gereken kişi olduğu hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda değinilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, adına dahilde işleme izin belgesi düzenlenenlerin, belge kapsamındaki ithalat işlemleri nedeniyle, rejime ilişkin hükümlerin ihlali halinde doğabilecek vergilerden dolayı gümrük yükümlüsü olarak takibinin yasal bir zorunluluk olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Buna göre, olayda, … Makarna Un Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi dahilde işleme izin belgesi sahibi olduğundan, davaya konu beyanname muhteviyatı eşyanın bedelini yurt dışındaki firmaya ödediğinden davacı adına tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 17/11/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) – KARŞI OY :
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan istinaf kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, istinaf kararının onanması gerektiği oyu ile, karara katılmıyoruz.